ให้เริ่มจากระบุประเภทเงิน ถิ่นที่อยู่ตามอนุสัญญา และข้อบทที่ใช้ก่อน เพราะอนุสัญญาไทย–สวิสเรียงหมายเลขไม่เหมือน OECD Model และมีพิธีสารที่ต้องอ่านประกอบ
อนุสัญญาภาษีซ้อนไทย–สวิตเซอร์แลนด์มี 26 ข้อ และพิธีสารหนึ่งฉบับ หน้าที่ของอนุสัญญาคือแบ่งหรือจำกัดสิทธิเก็บภาษี และกำหนดวิธีขจัดภาษีซ้อน ไม่ได้ทำให้เงินได้ทุกประเภทได้รับยกเว้น
1–5: อนุสัญญาใช้กับใคร
- ข้อ 1 ขอบข่ายด้านบุคคล — ผู้มีถิ่นที่อยู่ในไทย สวิส หรือทั้งสองรัฐ
- ข้อ 2 ภาษีที่อยู่ในขอบข่าย — ภาษีจากเงินได้ที่ระบุ ไม่ใช่อนุสัญญาภาษีทรัพย์สินหรือภาษีมรดก อ่านฉบับขยาย →
- ข้อ 3 บทนิยามทั่วไป — นิยามคำสำคัญและการใช้กฎหมายภายในกับคำที่ไม่ได้นิยาม
- ข้อ 4 ผู้มีถิ่นที่อยู่ — หากเป็นผู้มีถิ่นที่อยู่ทั้งสองประเทศ ให้ไล่ดูบ้านถาวร ศูนย์กลางผลประโยชน์ ที่อยู่เป็นปกติวิสัย สัญชาติ และความตกลงของเจ้าหน้าที่ตามลำดับ อ่านฉบับขยาย →
- ข้อ 5 สถานประกอบการถาวร — กำหนดว่าเมื่อใดธุรกิจของรัฐหนึ่งมีฐานธุรกิจในอีกรัฐหนึ่ง อ่านฉบับขยาย →
จำนวนวันเป็นเกณฑ์ตามกฎหมายภายในไทย แต่เมื่อเกิดถิ่นที่อยู่ซ้อน ต้องใช้ลำดับทดสอบในข้อ 4 เพิ่มเติม
6–9: ทรัพย์สินและธุรกิจ
- ข้อ 6 เงินได้จากอสังหาริมทรัพย์ — รัฐที่ทรัพย์สินตั้งอยู่อาจเก็บภาษีจากค่าเช่าหรือการใช้ทรัพย์สินได้ อ่านฉบับขยาย →
- ข้อ 7 กำไรจากธุรกิจ — โดยหลักเก็บในรัฐของวิสาหกิจ เว้นแต่ดำเนินธุรกิจผ่านสถานประกอบการถาวรในอีกรัฐหนึ่ง อ่านฉบับขยาย →
- ข้อ 8 การขนส่งทางเรือและทางอากาศ — เรือกับอากาศยานใช้กติกาต่างกัน ต้องอ่านวรรคให้ตรงกิจการ
- ข้อ 9 วิสาหกิจในเครือเดียวกัน — การปรับกำไรเมื่อเงื่อนไขระหว่างกิจการในเครือไม่เป็นไปตามหลักระหว่างกิจการอิสระ
10–13: เงินจากการลงทุน
- ข้อ 10 เงินปันผล — ประเทศแหล่งเงินได้ถูกจำกัดเพดานตามเงื่อนไข โดยบุคคลธรรมดาทั่วไปไม่เข้าเกณฑ์บริษัทที่ถือทุนโดยตรง อ่านฉบับขยาย →
- ข้อ 11 ดอกเบี้ย — โดยทั่วไปเพดาน 10% สำหรับสถาบันการเงินรวมบริษัทประกันภัย และ 15% สำหรับกรณีอื่น เมื่อผู้รับเป็นเจ้าของผลประโยชน์ที่แท้จริง พร้อมข้อยกเว้นเฉพาะบางเงินกู้ อ่านฉบับขยาย →
- ข้อ 12 ค่าสิทธิ — เพดานแตกต่างตามประเภทเป็น 5%, 10% หรือ 15% และต้องอ่านพิธีสารประกอบ อ่านฉบับขยาย →
- ข้อ 13 ผลได้จากทุน — แยกอสังหาริมทรัพย์ ทรัพย์สินของสถานประกอบการถาวร เรือหรืออากาศยาน หุ้นบริษัทอสังหาริมทรัพย์ หุ้นตั้งแต่ 20% ของทุน และทรัพย์สินอื่น อ่านฉบับขยาย →
สำหรับนักลงทุนรายย่อย: อย่าสรุปว่าหุ้นหรือหน่วยกองทุนทุกชนิดอยู่ในวรรคสุดท้ายเหมือนกัน ต้องตรวจลักษณะสิทธิ สัดส่วนการถือ และทรัพย์สินของกิจการหรือกองทุนก่อน
14–16: เงินจากการทำงาน
- ข้อ 14 บริการส่วนบุคคล — ครอบคลุมการจ้างงาน บริการวิชาชีพ และกิจกรรมอิสระ หลัก 183 วันใช้ได้เมื่อครบเงื่อนไขเรื่องระยะเวลา ผู้จ่าย และสถานประกอบการถาวร อ่านฉบับขยาย →
- ข้อ 15 ค่าป่วยการของกรรมการ — ประเทศที่บริษัทเป็นผู้มีถิ่นที่อยู่อาจเก็บภาษีได้
- ข้อ 16 นักแสดงและนักกีฬา — ประเทศที่กิจกรรมเกิดขึ้นอาจเก็บภาษี รวมถึงบางกรณีที่รายได้จ่ายผ่านบุคคลอื่น
17–19: เงินบำนาญ งานรัฐบาล และนักศึกษา
- ข้อ 17 เงินบำนาญ — เงินบำนาญและค่าตอบแทนคล้ายกันที่จ่ายเพื่อตอบแทนการทำงานในอดีต โดยหลักเก็บได้เฉพาะรัฐถิ่นที่อยู่ของผู้รับ แต่ต้องอยู่ภายใต้ข้อ 18 วรรค 2 อ่านฉบับขยาย →
- ข้อ 18 งานรัฐบาล — ค่าตอบแทนและบำนาญจากบริการแก่รัฐ มณฑล หรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีกฎเฉพาะ อ่านฉบับขยาย →
- ข้อ 19 นักศึกษา — สิทธิยกเว้นบางรายการแก่ผู้ที่เดินทางไปศึกษา ฝึกอบรม หรือวิจัยตามเงื่อนไข
ไม่ควรรวม AHV, Pensionskasse, Säule 3a เงินผู้รอดชีวิต และบำนาญจากงานรัฐบาลแล้วสรุปว่าอยู่ข้อ 17 ทั้งหมด ต้องตรวจฐานสิทธิ ผู้จ่าย ความเชื่อมโยงกับการทำงานในอดีต และข้อเท็จจริงของแต่ละก้อน
20–23: ป้องกันภาษีซ้อนและแก้ข้อพิพาท
- ข้อ 20 การขจัดการเก็บภาษีซ้อน — สวิสใช้ทั้งการยกเว้นและการผ่อนผันตามคำร้องในบางรายการ ส่วนไทยใช้เครดิตภาษีภายใต้เพดานและเงื่อนไข อ่านฉบับขยาย →
- ข้อ 21 การไม่เลือกปฏิบัติ — ข้อนี้ ไม่ใช่ “เงินได้อื่น” และอนุสัญญาฉบับนี้ไม่มีข้อเงินได้อื่นแยกแบบ OECD Model
- ข้อ 22 วิธีดำเนินการเพื่อความตกลงร่วมกัน — ยื่นต่อเจ้าหน้าที่ผู้มีอำนาจเมื่อเห็นว่าถูกเก็บภาษีไม่เป็นไปตามอนุสัญญา โดยข้อความอนุสัญญากำหนดกรอบเวลา 3 ปีจากการแจ้งครั้งแรก อ่านฉบับขยาย →
- ข้อ 23 การแลกเปลี่ยนข้อสนเทศ — ข้อความเดิมกำหนดการแลกเปลี่ยนเมื่อมีคำร้องขอสำหรับข้อ 7, 10, 11, 12 และ 20 ไม่ควรนำไปสรุปแทนระบบแลกเปลี่ยนข้อมูลอัตโนมัติซึ่งอยู่คนละกรอบ
24–26: บทบัญญัติท้ายอนุสัญญา
- ข้อ 24 เจ้าหน้าที่ทางการทูตและกงสุล — คุ้มครองเอกสิทธิ์ตามกฎหมายระหว่างประเทศและความตกลงพิเศษ
- ข้อ 25 การเริ่มใช้บังคับ — แลกเปลี่ยนสัตยาบันสารเมื่อ 19 ธันวาคม 1996 และมีผลกับภาษีตามรอบที่เริ่มตั้งแต่ 1 มกราคม 1997 ตามประเภทที่กำหนด
- ข้อ 26 การเลิกใช้ — วิธีแจ้งเลิกผ่านช่องทางการทูตและผลตามรอบภาษี
พิธีสารและภาษาที่ใช้ชี้ขาด
อ่านครบ 26 ข้อยังไม่ครบหากไม่อ่านพิธีสาร ซึ่งมีความเข้าใจเพิ่มเติมเกี่ยวกับข้อ 5, 7, 10, 11 และ 12 รวมถึงเงื่อนไขค่าสิทธิบางประเภท หากฉบับเยอรมันกับไทยตีความต่างกัน ข้อความท้ายอนุสัญญากำหนดให้ใช้ฉบับภาษาอังกฤษเป็นฉบับชี้ขาด
หัวข้อที่จะอ่านแบบฉบับขยาย
หน้านี้ทำหน้าที่เป็นสารบัญใหญ่ ส่วนประเด็นที่ต้องใช้บ่อยจะอธิบายแยกเป็นบทความเพื่อไม่ให้สรุปกว้างเกินข้อเท็จจริง ได้แก่
- ข้อ 4: 180 วันและผู้มีถิ่นที่อยู่ซ้อน
- ข้อ 13: หุ้น กองทุน และผลได้จากทุน
- ข้อ 17–18: เงินบำนาญภาคเอกชนกับงานรัฐบาล
- AHV, Pensionskasse และ Säule 3a อยู่ข้อใด
- ข้อ 20: เครดิตภาษีไทยคำนวณและใช้หลักฐานอย่างไร
เช็กลิสต์ก่อนใช้ DTA
- เงินก้อนนั้นเป็นเงินประเภทใด?
- ผู้รับเป็นผู้มีถิ่นที่อยู่ตามอนุสัญญาของประเทศใด?
- เงินอยู่ในข้อใด และมีข้อบทรองรับหรือไม่?
- ข้อนั้นใช้คำว่า “อาจเก็บได้” หรือ “เก็บได้เฉพาะ”?
- ถ้าทั้งสองประเทศเก็บ จะขจัดภาษีซ้อนอย่างไร?
- พิธีสารหรือกฎหมายภายในมีเงื่อนไขเพิ่มเติมหรือไม่?
แหล่งข้อมูลทางการ
- กรมสรรพากร: ข้อ 1–5
- กรมสรรพากร: ข้อ 6–10
- กรมสรรพากร: ข้อ 11–15
- กรมสรรพากร: ข้อ 16–20
- กรมสรรพากร: ข้อ 21–26 และข้อความท้ายอนุสัญญา
- Swiss State Secretariat for International Finance: ภาพรวม DTA
อนุสัญญาไม่ได้ให้เลือกประเทศที่ภาษีถูกกว่า เครดิตไม่เกิดเต็มจำนวนโดยอัตโนมัติ ข้อ 17 ไม่ครอบคลุมเงินเกษียณทุกประเภท และข้อ 21 ของฉบับนี้ไม่ใช่ข้อเงินได้อื่น
เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำรับรองสิทธิหรือคำปรึกษาภาษีรายบุคคล ต้องพิจารณาข้อเท็จจริง สถานะผู้มีถิ่นที่อยู่ ประเภทเงินได้ กฎหมายภายในของทั้งสองประเทศ พิธีสาร และเอกสารของเงินแต่ละก้อน
เนื้อหานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย ภาษี หรือการลงทุนเฉพาะบุคคล