ตอนนี้เขียนขึ้นจากคำถามที่พบได้บ่อยค่ะ
“หย่ากันแล้ว ลูกอายุ 20 ปียังเรียนอยู่ที่สวิส
แม่จะกลับไทย ขอคืนเงินสมทบ AHV ได้ไหม”
คำตอบไม่ได้ขึ้นอยู่กับสถานะการหย่าเพียงอย่างเดียว
แต่ต้องดูอายุและสถานะการศึกษาของลูกด้วยค่ะ
หลักการที่ควรรู้
ตอนนี้พูดถึงกรณีที่ผู้ขอมีสิทธิยื่นขอคืนเงินสมทบ AHV ตามเงื่อนไขพื้นฐานแล้ว เช่น
- ถือสัญชาติของประเทศที่ไม่มีข้อตกลงประกันสังคมกับสวิตเซอร์แลนด์
- เคยจ่ายเงินสมทบ AHV อย่างน้อยหนึ่งปี
- ย้ายออกจากสวิตเซอร์แลนด์อย่างถาวร
นอกจากเงื่อนไขของผู้ขอแล้ว SAK ยังตรวจสมาชิกในครอบครัว ได้แก่
- คู่สมรสหรือคู่ชีวิตที่จดทะเบียน
- บุตรอายุต่ำกว่า 25 ปี
โดยหลัก ผู้ขอและสมาชิกในครอบครัวเหล่านี้ต้องย้ายออกจากสวิตเซอร์แลนด์อย่างถาวร หรือมีหลักฐานชัดเจนว่ากำลังจะย้ายออก
แต่มีข้อยกเว้นสำหรับบุตรที่บรรลุนิติภาวะแล้ว อายุต่ำกว่า 25 ปี ซึ่งยังอยู่ในสวิตเซอร์แลนด์ หากบุตรเรียนหรือฝึกอาชีพเสร็จแล้ว
ดังนั้น จำนวนเงินสมทบและ Abmeldung ของผู้ขอเพียงอย่างเดียว จึงยังไม่เพียงพอที่จะสรุปว่าจะได้รับเงินคืนค่ะ
กรณีหย่ากันแล้ว
เมื่อการหย่ามีผลตามกฎหมายแล้ว อดีตคู่สมรสไม่ใช่คู่สมรสของผู้ขออีกต่อไป
สิ่งที่ต้องเตรียมคือ
- คำพิพากษาหย่าหรือเอกสารยืนยันว่าการหย่ามีผลแล้ว
- เอกสารเกี่ยวกับบุตรอายุต่ำกว่า 25 ปี
- หลักฐานสถานะการศึกษาหรือการฝึกอาชีพของบุตร
แม้อดีตคู่สมรสจะไม่อยู่ในเงื่อนไขแล้ว แต่ความสัมพันธ์ระหว่างผู้ขอกับบุตรยังคงอยู่ค่ะ
กรณีลูกอายุ 18–24 ปี
ช่วงอายุนี้ต้องดูทั้งอายุและสถานะการศึกษาควบคู่กัน
หากลูกบรรลุนิติภาวะแล้ว อายุต่ำกว่า 25 ปี และยังอยู่ในสวิตเซอร์แลนด์ ลูกจะเข้าเงื่อนไขข้อยกเว้นได้เมื่อเรียนหรือฝึกอาชีพเสร็จแล้ว
ดังนั้น หากลูกอายุ 20 ปีและยังเรียนอยู่ในสวิตเซอร์แลนด์ ผู้ขออาจยังไม่ผ่านเงื่อนไขสำหรับการขอคืนเงินสมทบ AHV ในเวลานั้น
อย่าดูจากอายุเพียงอย่างเดียวค่ะ
ควรส่งหลักฐานสถานะการศึกษาให้ SAK ตรวจและขอคำตอบเป็นลายลักษณ์อักษร
เอกสารที่อาจต้องใช้ เช่น
- หลักฐานอายุและที่อยู่ปัจจุบันของบุตร
- หนังสือรับรองจากสถานศึกษา
- หลักฐานวันที่เรียนหรือฝึกอาชีพเสร็จ หากเรียนจบแล้ว
- สำเนาหนังสือเดินทางหรือหลักฐานสัญชาติของผู้ขอและบุตร
กรณีลูกอายุต่ำกว่า 18 ปี
หากบุตรอายุต่ำกว่า 18 ปียังอยู่ในสวิตเซอร์แลนด์ โดยทั่วไปจะไม่เข้าเงื่อนไขข้อยกเว้นสำหรับบุตรที่บรรลุนิติภาวะและเรียนจบแล้ว
แม้ผู้ขอจะหย่าแล้ว หรือไม่ได้เป็นผู้ดูแลบุตรในชีวิตประจำวัน ก็ไม่ควรสรุปเองว่าเงื่อนไขเกี่ยวกับบุตรไม่เกี่ยวข้อง
กรณีนี้ควรส่งคำพิพากษาหย่า เอกสารเกี่ยวกับบุตร และรายละเอียดการพำนักให้ SAK ตรวจโดยตรงก่อนวางแผนใช้เงินค่ะ
เอกสารที่ควรเตรียมให้ครบ
- คำพิพากษาหย่าหรือเอกสารยืนยันว่าการหย่ามีผลแล้ว
- หนังสือเดินทางหรือหลักฐานสัญชาติของผู้ขอและบุตรอายุต่ำกว่า 25 ปี
- หลักฐานที่อยู่ปัจจุบันของสมาชิกในครอบครัว
- หลักฐานอายุและสถานะการศึกษาหรือการฝึกอาชีพของบุตร
- Abmeldebestätigung ของผู้ขอ
- หลักฐานที่อยู่ในประเทศไทย เช่น ทะเบียนบ้านหรือสัญญาเช่า
- IK-Auszug
- เอกสารอื่นตามที่ SAK ขอเพิ่มเติม
ลำดับที่แนะนำ
- รวบรวมเอกสารข้างต้นให้ครบ
- เขียนคำถามถึง SAK เป็นลายลักษณ์อักษร พร้อมแนบเอกสาร
- อธิบายอายุ ที่อยู่ และสถานะการศึกษาของบุตรให้ชัดเจน
- ถามตรง ๆ ว่า “จากข้อเท็จจริงนี้ ฉันเข้าเงื่อนไขขอคืนเงินสมทบหรือไม่ และหากเข้าเงื่อนไข จะได้รับเงินคืนประมาณเท่าไร”
- รอคำตอบและการคำนวณจากหน่วยงานก่อนวางแผนใช้เงิน
อย่าสลับลำดับ โดยเฉพาะอย่าซื้อบ้านหรือทำสัญญาจากเงินที่ยังไม่ได้รับการยืนยันค่ะ
ความเห็นของฉัน
หากวางแผนซื้อบ้านในไทยหรือปิดหนี้ โดยนับเงินคืนจาก AHV รวมไว้ในงบ ทั้งที่ยังไม่ได้ถามหน่วยงาน เมื่อคำตอบไม่เป็นไปตามที่คาด ปัญหาอาจไม่ได้จบแค่ “ยังไม่ได้รับเงิน”
แต่อาจกระทบสัญญาหรือข้อตกลงที่ทำไปแล้วด้วย
ดังนั้น อย่านับเงินคืนจาก AHV เป็นเงินสำหรับซื้อบ้านหรือปิดหนี้ จนกว่าจะได้รับคำตอบและการคำนวณจากหน่วยงานค่ะ
และหากคำตอบคือ “ยังไม่เข้าเงื่อนไข” ก็ไม่ได้แปลว่าเงินสมทบหายไปทันที ควรตรวจต่อว่ามีสิทธิขอคืนในภายหลัง หรือมีสิทธิรับบำนาญรายเดือนตามสัญชาติและประวัติประกันของตนหรือไม่
กลับไปอ่าน EP.8 อีกครั้งได้ค่ะ
ตอนต่อไป EP.10 — แม่บ้านเลี้ยงลูก ไม่ได้ทำงาน เครดิต AHV อยู่ที่ไหน
แหล่งข้อมูลทางการ
- SAK — การขอคืนเงินสมทบ AHV
- ศูนย์ข้อมูล AHV/IV
- กฎหมายสวิตเซอร์แลนด์ฉบับปัจจุบัน
คำศัพท์สำคัญในบทนี้
AHV — Alters- und Hinterlassenenversicherung — ประกันชราภาพและผู้รอดชีวิตของรัฐ
Abmeldung — การแจ้งย้ายออกจากทะเบียนราษฎร
Abmeldebestätigung — หนังสือรับรองการแจ้งย้ายออก
IK-Auszug — รายการบัญชีเงินสมทบ AHV รายบุคคล
SAK — Schweizerische Ausgleichskasse — สำนักงานกองทุนเงินชดเชยสวิสสำหรับผู้มีถิ่นพำนักในต่างประเทศ
คำศัพท์ทั้งหมด ภาษา Deutsch / Français / Italiano / ไทย
ดูได้ที่หน้าพจนานุกรมของเว็บไซต์
เนื้อหาเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะบุคคล
กฎหมาย อัตรา แบบฟอร์ม และแนวปฏิบัติอาจเปลี่ยนแปลง
โปรดตรวจข้อมูลกับหน่วยงานหรือสถาบันที่รับผิดชอบก่อนดำเนินการจริง
เนื้อหานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย ภาษี หรือการลงทุนเฉพาะบุคคล