ตอนนี้เป็นตอนที่อยากให้คุณบันทึกเก็บไว้ค่ะ
เพราะถ้าตอบ 5 คำถามนี้ได้ครบทุกก้อน คุณจะเห็นชัดขึ้นว่า
เงินก้อนไหนโอนได้โดยมีเอกสารพร้อม
เงินก้อนไหนต้องเตรียมหลักฐานเพิ่ม
และเงินก้อนไหนควรตรวจสอบกับผู้รู้ก่อนตัดสินใจ
ข่าวที่ควรรู้ก่อน — แต่อย่าเพิ่งนำมาใช้วางแผน
อาจเคยเห็นข่าวว่า
“ไทยอาจยกเว้นภาษี หากนำเงินได้จากต่างประเทศกลับเข้ามาภายในปีเดียวกับปีที่เงินได้เกิดหรือภายในปีถัดไป”
แต่จากข้อมูลทางการที่ตรวจสอบได้ ณ วันที่เขียน ยังไม่ควรถือว่าข่าวนี้เป็นกฎหมายที่มีผลใช้บังคับแล้ว
ตราบใดที่ยังไม่มีบทกฎหมายหรือประกาศที่มีผลใช้จริง การวางแผนควรยึดกฎปัจจุบันตามมาตรา 41 และคำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.161/2566 กับ ป.162/2566 ไปก่อน
อย่ารีบโอนเงินโดยคิดว่าจะได้รับยกเว้นจากกฎที่ยังไม่มีผลใช้บังคับ เพราะรายละเอียดหรือวันเริ่มใช้จริงอาจเปลี่ยนได้
5 คำถาม และวิธีหาคำตอบแต่ละข้อ
【ข้อ 1】
เงินส่วนนี้คือเงินต้น รายได้ ดอกเบี้ย เงินปันผล กำไร บำนาญ มรดก หรือเงินขายทรัพย์สิน?
ทำไมสำคัญ — เพราะเงินแต่ละประเภทอาจได้รับการปฏิบัติทางภาษีไม่เหมือนกัน
ภายในบัญชีเดียวอาจมีเงินหลายประเภทปะปนกัน จึงดูจากยอดเงินรวมเพียงอย่างเดียวไม่ได้
ตอบด้วยอะไร
- รายการเดินบัญชีที่แสดงที่มาของแต่ละรายการ
- เอกสารจากสถาบันผู้จ่ายที่ระบุประเภทของเงิน
- สำหรับเงินลงทุน ควรแยกเงินต้นออกจากดอกเบี้ย เงินปันผล และกำไรจากการขาย
【ข้อ 2】
เงินได้เกิดขึ้นในปีใด?
ทำไมสำคัญ — เพราะวันที่ 1 มกราคม 2024 เป็นจุดแบ่งสำคัญของแนวปฏิบัติเรื่องเงินได้จากต่างประเทศ
เงินได้ที่เกิดก่อนวันที่ 1 มกราคม 2024 ไม่อยู่ภายใต้คำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.161/2566 ตามข้อยกเว้นในคำสั่งที่ ป.162/2566
แต่ต้องมีหลักฐานแสดงให้ได้ว่าเงินนั้นเกิดขึ้นก่อนวันดังกล่าวจริง
ถ้าแยกไม่ได้ การอธิบายว่าเป็นเงินเก่าหรือเงินใหม่จะยากขึ้น
ระวัง — “วันที่เงินได้เกิดขึ้น” ไม่จำเป็นต้องตรงกับวันที่เงินเข้าบัญชีลงทุนหรือวันที่โอนเข้าประเทศไทย
ตัวอย่างเช่น ดอกเบี้ยหรือเงินปันผลต้องดูวันที่ได้รับสิทธิและวันที่ได้รับเงินจริงตามหลักที่ใช้กับเงินประเภทนั้น ไม่ควรดูเพียงปีที่เริ่มลงทุน
ตอบด้วยอะไร
- Statement แสดงยอดคงเหลือ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2023
- Lohnausweis หรือหนังสือรับรองรายได้ประจำปี
- แบบแสดงรายการภาษีสวิตเซอร์แลนด์ของปีที่เกี่ยวข้อง
- เอกสารจากสถาบันผู้จ่ายที่ระบุประเภท จำนวน และวันที่จ่ายเงิน
【ข้อ 3】
ในปีที่เงินได้เกิด คุณอยู่ประเทศไทยรวมถึง 180 วันหรือไม่?
ทำไมสำคัญ — เพราะเป็นเงื่อนไขในการพิจารณาว่าเป็นผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษีในประเทศไทยตามมาตรา 41 หรือไม่
เกณฑ์คืออยู่ในประเทศไทยรวมตั้งแต่ 180 วันขึ้นไปในปีภาษีนั้น
เป็นการนับวันรวม ไม่จำเป็นต้องอยู่ติดต่อกัน
ตัวอย่างเช่น เดินทางไปกลับประเทศไทยหลายครั้ง วันทั้งหมดจะถูกนำมารวมกัน หากครบ 180 วันก็อาจเข้าเกณฑ์ได้
เรื่องนี้สำคัญมากสำหรับคนที่ย้ายกลับกลางปี
หากปีที่ย้ายกลับอยู่ประเทศไทยไม่ถึง 180 วัน เงินได้จากต่างประเทศที่เกิดในปีนั้น โดยทั่วไปจะไม่เข้าเงื่อนไขตามมาตรา 41 วรรคสองเพียงเพราะนำเข้าประเทศไทยภายหลัง
แต่ต้องดูข้อเท็จจริงของเงินแต่ละก้อนและนับจำนวนวันให้ถูกต้อง
ตอบด้วยอะไร
- ตราประทับเข้า–ออกในหนังสือเดินทาง
- ตั๋วเครื่องบินและ Boarding pass
- ตารางบันทึกวันเข้า–ออกประเทศไทยที่ทำต่อเนื่อง
ควรเริ่มบันทึกตั้งแต่วันนี้ ไม่ใช่รอให้นับย้อนหลังค่ะ
【ข้อ 4】
นำเงินเข้าประเทศไทยในปีใด และจำนวนเท่าไร?
ทำไมสำคัญ — เพราะปีที่เงินได้เกิดกับปีที่นำเงินเข้าประเทศไทยเป็นคนละข้อมูล และต้องนำมาพิจารณาร่วมกัน
การโอนเงินเข้าบัญชีไทยไม่ได้ทำให้เงินทุกก้อนกลายเป็นรายได้ใหม่โดยอัตโนมัติ
ตัวอย่างเช่น เงินต้นหรือเงินออมเดิมที่มีหลักฐานชัดเจนอาจไม่ใช่เงินได้ก้อนใหม่ในวันที่โอน
แต่หากเงินต้น ดอกเบี้ย เงินปันผล และกำไรปะปนกัน คุณต้องมีเอกสารอธิบายว่าเงินที่โอนมาจากส่วนใด
ตอบด้วยอะไร
- หลักฐานการโอนทุกครั้ง พร้อมวันที่และจำนวน
- บันทึกว่าแต่ละครั้งเป็นเงินจากกองใด
- SWIFT หรือหลักฐานการโอนระหว่างประเทศ
- Statement ก่อนและหลังการโอน
อย่าลืมว่าการใช้บัตรสวิสรูดหรือถอนเงินสดในประเทศไทยอาจทำให้เกิดเส้นทางเงินที่ต้องอธิบายเช่นกัน จึงควรเก็บหลักฐานไว้
【ข้อ 5】
มีหลักฐานต้นทางและหนังสือรับรองภาษีต่างประเทศหรือไม่?
ทำไมสำคัญ — หากต้องการใช้ภาษีที่ชำระในสวิตเซอร์แลนด์มาพิจารณาเป็นเครดิตภาษีในประเทศไทย คุณต้องมีหลักฐานว่าได้ชำระภาษีนั้นจริง
ตอบด้วยอะไร
- Quellensteuer-Bescheinigung หรือหนังสือรับรองภาษีหัก ณ ที่จ่าย
- ใบประเมินภาษีจาก Steueramt
- เอกสารแสดงว่าได้ยื่นขอคืนภาษีหรือไม่
- หนังสือแจ้งจำนวนภาษีที่ได้รับคืน
- หลักฐานการจ่ายเงินและเอกสารของสถาบันผู้จ่าย
จุดสำคัญคือ ภาษีที่มีสิทธิขอคืนจากสวิตเซอร์แลนด์ ไม่ควรนำยอดเดิมทั้งหมดไปถือเป็นภาษีสุดท้ายเพื่อขอเครดิตในประเทศไทยพร้อมกัน
ต้องดูจำนวนที่ชำระจริงและไม่ได้รับคืน รวมถึงเงื่อนไขตามกฎหมายไทยและข้อตกลงภาษีซ้อน
สรุปโครงสร้างกฎปัจจุบัน
สำหรับเงินได้จากต่างประเทศที่เกิดตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2024 เป็นต้นไป ต้องตรวจอย่างน้อยสององค์ประกอบ
องค์ประกอบที่ 1
ในปีที่เงินได้เกิด ผู้รับเป็นผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษีในประเทศไทยหรือไม่ โดยดูเกณฑ์รวมตั้งแต่ 180 วันขึ้นไป
องค์ประกอบที่ 2
มีการนำเงินได้นั้นเข้าประเทศไทยหรือไม่
หากข้อมูลข้อใดข้อหนึ่งไม่ครบ อย่าเพิ่งสรุปว่าเสียภาษีหรือไม่เสียภาษี
ส่วนเงินได้ที่เกิดก่อนวันที่ 1 มกราคม 2024 ต้องเก็บหลักฐานแสดงที่มา จำนวน และช่วงเวลาไว้ให้ชัดเจน
อย่าใช้กฎ FIFO การแบ่งตามสัดส่วน หรือสมมุติว่าเงินที่โอนเป็นเงินต้นก่อน หากไม่มีหลักฐานหรือหลักเกณฑ์ที่รองรับกรณีนั้น
เอกสารที่ชัดเจนสำคัญกว่าคำอธิบายย้อนหลังค่ะ
ตอนต่อไป
EP.5 — BVG / Freizügigkeit ถอนแล้ว ถูกหักภาษีสวิตเซอร์แลนด์อย่างไร
แหล่งข้อมูลทางการ
- ประมวลรัษฎากร มาตรา 41 — กรมสรรพากร
- คำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.162/2566
- Eidgenössische Steuerverwaltung
- Steueramt ของ Kanton ที่เกี่ยวข้อง
คำศัพท์สำคัญในบทนี้
เนื้อหาเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะบุคคล
กฎหมาย อัตรา แบบฟอร์ม และแนวปฏิบัติอาจเปลี่ยนแปลง โปรดตรวจข้อมูลกับหน่วยงานหรือสถาบันที่รับผิดชอบก่อนดำเนินการจริง
เนื้อหานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย ภาษี หรือการลงทุนเฉพาะบุคคล