90 วันก่อนย้ายกลับไทยถาวร

ตอนนี้คือเช็กลิสต์รวมของทั้งซีรีส์ค่ะ

พิมพ์ออกมาแล้วขีดทีละข้อได้เลย

แต่ต้องบอกก่อนว่า กรอบเวลาในตอนนี้เป็นเพียงข้อเสนอสำหรับวางแผน ไม่ใช่กำหนดเวลาตามกฎหมาย

บางเรื่องต้องเริ่มก่อนหน้านี้นานกว่าสามเดือน โดยเฉพาะ

• สัญญาที่มี Kündigungsfrist
• ภาษี
• Pensionskasse
• และการตัดสินใจเกี่ยวกับ Permit C

ประมาณ 90 วันก่อนกลับ

• ยืนยันกับตัวเองก่อนว่า “กลับถาวร” หรือ “ไปทดลองอยู่ก่อน”

ข้อนี้ไม่ใช่เพียงเรื่องความรู้สึก แต่เกี่ยวข้องกับข้อเท็จจริงทางกฎหมาย

เพราะการถอนเงินจาก 2. Säule ด้วยเหตุย้ายไปอยู่นอกสวิตเซอร์แลนด์ ต้องมีการย้ายออกอย่างถาวรตามเงื่อนไข

แต่การขอรักษา Permit C ไว้ระหว่างอยู่ต่างประเทศสื่อว่า คุณอาจยังต้องการกลับมาตั้งถิ่นฐานในสวิตเซอร์แลนด์

ไม่ได้หมายความว่าสองเรื่องนี้ขัดกันโดยอัตโนมัติทุกกรณี แต่ไม่ควรใช้คำอธิบายคนละแบบกับคนละหน่วยงานโดยไม่ตรวจสอบ

ข้อเท็จจริงและเอกสารต้องสอดคล้องกันค่ะ

• ตรวจสถานะ Permit กับ Migrationsamt

หากต้องการเก็บทางกลับสวิตเซอร์แลนด์ ควรถามเรื่อง Aufrechterhaltung der Niederlassungsbewilligung ก่อนออกเดินทาง และขอคำตอบเป็นลายลักษณ์อักษร

• ขอ IK-Auszug และตรวจเส้นทาง AHV กับ SAK

ตรวจทั้ง

• จำนวนปีเงินสมทบ
• ช่องว่างเงินสมทบ
• สัญชาติ
• สิทธิรับบำนาญในต่างประเทศ
• และสิทธิขอคืนเงินสมทบ

• ทำบัญชีรายการเงินทั้งหมด

• Pensionskasse
• Freizügigkeitskonto หรือ Freizügigkeitspolice
• Säule 3a
• บัญชีธนาคาร
• หลักทรัพย์
• ประกันชีวิต
• และทรัพย์สินอื่น

• วางแผนภาษีก่อนกำหนดวันถอนเงิน

อย่ารอให้ถอนเงินแล้วค่อยถามว่าเสียภาษีประเทศใด เพราะวันที่ถอน วันที่ย้ายออก สถานะผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษี และประเภทของเงิน ล้วนมีผลต่อคำตอบ

• ดาวน์โหลดเอกสารย้อนหลัง

โดยเฉพาะ

• Statement ณ วันที่ 31 ธันวาคม 2023
• รายการเดินบัญชีตั้งแต่ปี 2024 จนถึงวันถอนหรือวันโอน
• หลักฐานรายได้
• ใบรับรองภาษี
• เอกสารซื้อขายหลักทรัพย์
• และเอกสารยืนยันที่มาของเงินแต่ละก้อน

Statement วันที่ 31 ธันวาคม 2023 ช่วยแสดงยอดทรัพย์สินเดิมก่อนกฎภาษีเงินได้จากต่างประเทศของไทยที่เริ่มใช้กับเงินได้ตั้งแต่ปี 2024

แต่ Statement เพียงฉบับเดียวไม่ได้พิสูจน์ที่มาของเงินทั้งหมด จึงต้องเก็บเอกสารต่อเนื่องด้วยค่ะ

เรื่อง Permit C ที่ต้องเข้าใจให้ถูก

Permit C ไม่ใช่สัญชาติ และไม่ได้ให้สิทธิอยู่นอกสวิตเซอร์แลนด์ได้ตลอดไปโดยอัตโนมัติ

โดยหลัก Permit C อาจสิ้นสุดเมื่อแจ้งย้ายออก หรือเมื่ออยู่ต่างประเทศติดต่อกันครบหกเดือน หากไม่ได้รับอนุญาตให้รักษาสถานะไว้

ผู้ถือ Permit C สามารถยื่นขอ Aufrechterhaltung der Niederlassungsbewilligung เพื่อรักษาใบอนุญาตไว้ระหว่างอยู่ต่างประเทศได้สูงสุดตามกรอบที่กฎหมายกำหนด ซึ่งอาจถึงสี่ปี

แต่การอนุมัติไม่ใช่อัตโนมัติ

ต้องให้ Migrationsamt ของ Kanton พิจารณาเหตุผล ความผูกพันกับสวิตเซอร์แลนด์ ระยะเวลาที่ต้องการอยู่ต่างประเทศ และข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี

ทางที่ปลอดภัยคือ

1. ถาม Migrationsamt ก่อน
2. ยื่นคำขอพร้อมเอกสาร
3. รอคำตัดสินเป็นลายลักษณ์อักษร
4. แล้วจึงจัดการ Abmeldung ตามวันที่ที่ตกลงไว้

อย่าคิดว่ากลับเข้าสวิตเซอร์แลนด์ช่วงสั้น ๆ ทุกหกเดือนจะทำให้ Permit C อยู่ต่อโดยอัตโนมัติ เพราะหน่วยงานอาจพิจารณาว่าศูนย์กลางการใช้ชีวิตจริงอยู่ที่ใด

หากตั้งใจกลับไทยถาวรและถอนเงินเกษียณด้วยเหตุย้ายออกถาวร ต้องแจ้งข้อเท็จจริงนี้อย่างตรงไปตรงมากับทุกหน่วยงานค่ะ

ประมาณ 60–30 วันก่อนกลับ

• จัดประกันสุขภาพในประเทศไทยให้เรียบร้อย

ตรวจวันเริ่มความคุ้มครอง ระยะเวลารอคอย โรคที่มีอยู่ก่อน วงเงินรักษา และโรงพยาบาลที่ใช้ได้

• ขอคำยืนยันวันสิ้นสุดประกันสุขภาพสวิส

การแจ้ง Abmeldung ไม่ได้ทำให้ประกันทุกฉบับสิ้นสุดพร้อมกันโดยอัตโนมัติ

ผู้ที่รับเงินจากสวิตเซอร์แลนด์หรือมีสถานะเกี่ยวข้องกับระบบประกันของประเทศอื่นอาจใช้กฎต่างออกไป จึงต้องให้บริษัทประกันหรือหน่วยงานยืนยันเป็นรายกรณี

อย่าให้มีช่วงที่ไม่มีประกันทั้งสองประเทศค่ะ

• ตรวจประกันอุบัติเหตุ

สำหรับลูกจ้าง ความคุ้มครองอุบัติเหตุนอกเวลางานตาม UVG โดยทั่วไปสิ้นสุดหลังครบ 31 วัน นับจากวันที่สิทธิได้รับค่าจ้างอย่างน้อยครึ่งหนึ่งสิ้นสุดลง

จึงไม่จำเป็นต้องนับจากวันทำงานวันสุดท้ายเสมอไป

หากต้องการต่อความคุ้มครอง สามารถทำ Abredeversicherung ได้ตามเงื่อนไข โดยต่อได้สูงสุดหกเดือน

ต้องทำก่อนความคุ้มครอง 31 วันเดิมสิ้นสุดลง

Abredeversicherung เป็นความคุ้มครองอุบัติเหตุช่วงต่อเนื่อง ไม่ใช่ประกันสุขภาพระยะยาวในประเทศไทยค่ะ

• ยกเลิกสัญญาตาม Kündigungsfrist

ตรวจ

• บ้านเช่า
• โทรศัพท์
• อินเทอร์เน็ต
• ประกัน
• สมาชิกฟิตเนส
• ที่จอดรถ
• บัตรเครดิต
• บริการออนไลน์
• และสัญญาอื่น

บางสัญญาต้องบอกเลิกล่วงหน้าสามเดือนหรือมากกว่า จึงต้องตรวจตั้งแต่วันแรกที่วางแผนย้าย

• แจ้งธนาคารเรื่องที่อยู่ในประเทศไทย

ถามเป็นลายลักษณ์อักษรว่า

• ธนาคารรับลูกค้าที่พำนักในไทยต่อหรือไม่
• บัญชีและบริการลงทุนใดใช้ต่อได้
• ค่าธรรมเนียมเปลี่ยนเท่าไร
• ต้องส่งเอกสารภาษีอะไร
• ระบบยืนยันตัวตนและหมายเลขโทรศัพท์เดิมยังใช้ได้หรือไม่

อย่าปิดทุกบัญชีสวิสก่อนตรวจว่า ยังต้องใช้บัญชีรับเงินคืนภาษี เงินจากกองทุน หรือชำระค่าใช้จ่ายที่ตามมาหรือไม่

• ดาวน์โหลดเอกสารจากระบบออนไลน์ทั้งหมด

บางระบบจะปิดการเข้าถึงหลังสัญญาสิ้นสุดหรือหลังเปลี่ยนประเทศที่พำนัก

• ทำแฟ้มฉุกเฉินตาม EP.13
• กันเงินไว้สำหรับค่าใช้จ่ายที่มาถึงภายหลัง

เช่น

• ภาษีงวดสุดท้าย
• Nebenkosten
• ค่าซ่อมบ้านเช่า
• ค่าใช้จ่ายปิดสัญญา
• และใบเรียกเก็บย้อนหลัง

วันทำ Abmeldung

• ตรวจ Abmeldebestätigung ให้ถูกต้องทุกตัวอักษร

ตรวจ

• ชื่อและนามสกุล
• วันเดือนปีเกิด
• วันที่ย้ายออก
• ประเทศปลายทาง
• และที่อยู่ใหม่ หากมีระบุไว้

เอกสารนี้อาจถูกขอโดยธนาคาร บริษัทประกัน Pensionskasse มูลนิธิ Freizügigkeit และผู้ให้บริการ Säule 3a

• ถาม Gemeinde ว่าหน่วยงานใดได้รับแจ้งแล้ว

อย่าคิดว่า Gemeinde จะแจ้งทุกแห่งแทนคุณ

หน่วยงานหรือสถาบันที่มักต้องแจ้งเอง ได้แก่

• ธนาคาร
• บริษัทประกันสุขภาพ
• บริษัทประกันอื่น
• นายจ้าง
• Pensionskasse
• มูลนิธิ Freizügigkeit
• ผู้ให้บริการ Säule 3a
• Steueramt
• และบริษัทประกันชีวิต

• ตรวจเรื่องภาษีงวดสุดท้าย

ถาม Steueramt ว่า

• ต้องยื่นแบบก่อนออกหรือไม่
• จะได้รับแบบภาษีหรือคำสั่งประเมินเมื่อใด
• ต้องแต่งตั้งผู้รับจดหมายในสวิตเซอร์แลนด์หรือไม่
• และต้องแจ้งที่อยู่ต่างประเทศอย่างไร

หลังกลับถึงประเทศไทย

• ยื่นคำขอถอนเงินเมื่อเหตุและเอกสารครบ

อย่าถอนทุกกองพร้อมกันโดยอัตโนมัติ ต้องดูภาษี สภาพคล่อง และแผนใช้เงินก่อน

• ติดตามเอกสารภาษีและกำหนดเวลาแต่ละประเภท

คำว่า Quellensteuer ครอบคลุมหลายกรณี และไม่ได้มีเส้นตาย “สามปี” เหมือนกันทั้งหมด

ตัวอย่างเช่น

• การขอคำนวณ Quellensteuer ใหม่บางประเภท ต้องยื่นภายในวันที่ 31 มีนาคมของปีถัดไป และกำหนดนี้อาจขยายไม่ได้
• การขอคืนภาษีหัก ณ ที่จ่ายจากเงินก้อนเกษียณตาม DTA ใช้แบบฟอร์มและกำหนดเวลาอีกชุดหนึ่ง
• การอุทธรณ์คำสั่งภาษีมีระยะเวลาตามที่เขียนอยู่ในคำสั่ง

จึงต้องดูชื่อแบบฟอร์ม ประเภทเงิน Kanton ที่หักภาษี และวันที่ในเอกสาร ไม่ควรจำเพียงว่า “มีเวลาสามปี” ค่ะ

• บันทึกวันเข้าและออกจากประเทศไทยทุกครั้ง

เก็บ

• หน้าหนังสือเดินทาง
• Boarding pass
• ตั๋วเดินทาง
• และรายการจากระบบตรวจคนเข้าเมือง หากขอได้

เพราะจำนวนวันที่อยู่ในไทยมีผลต่อสถานะผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษี

• ตรวจเลขประจำตัวผู้เสียภาษีไทย

สำหรับบุคคลสัญชาติไทย โดยทั่วไปเลขประจำตัวประชาชน 13 หลักใช้เป็นเลขประจำตัวผู้เสียภาษี

จึงไม่จำเป็นต้องขอเลขใหม่เสมอไป แต่ควรตรวจการลงทะเบียนและการเข้าใช้ระบบยื่นภาษีกับกรมสรรพากร

ชาวต่างชาติที่มีหน้าที่ยื่นภาษีในไทยอาจต้องขอเลขประจำตัวผู้เสียภาษีตามขั้นตอน

• ขอหนังสือรับรองถิ่นที่อยู่ทางภาษีเมื่อจำเป็น

เอกสารนี้อาจใช้ประกอบการขอคืนภาษีหรือใช้สิทธิตาม DTA แต่ต้องตรวจว่าหน่วยงานสวิสต้องการแบบฟอร์มหรือการรับรองรูปแบบใด

• อย่าโอนเงินเกษียณทั้งหมดก่อนเห็นภาพภาษีและเงินสำรอง

แยกเงินออกเป็น

• ค่าใช้จ่ายประจำ
• เงินฉุกเฉิน
• ภาษีที่อาจต้องจ่าย
• เงินสำหรับบ้านหรือหนี้
• และเงินลงทุนระยะยาว

สามเรื่องที่ต้องทำก่อนออกจากสวิตเซอร์แลนด์

หากจำอะไรจากตอนนี้ไม่ได้เลย ขอให้จำสามข้อนี้ค่ะ

1. Abredeversicherung ต้องทำก่อนความคุ้มครองเดิมสิ้นสุด หากต้องการใช้ต่อ
2. การขอรักษา Permit C ต้องยื่นและขอคำตอบจาก Migrationsamt ก่อนออกจากสวิตเซอร์แลนด์
3. ต้องจดกำหนดเวลาภาษีแต่ละเรื่องจากแบบฟอร์มหรือคำสั่งจริง เพราะบางกำหนดขยายไม่ได้

สามเรื่องนี้ไม่มีข้อยกเว้นเพียงเพราะเราไม่รู้กำหนดเวลาค่ะ

ความเห็นของฉัน

ตลอดสิบสี่ตอนที่ผ่านมา มีการพูดถึงเอกสาร กำหนดเวลา และการถามหน่วยงานบ่อยมาก

เหตุผลมีเพียงข้อเดียวค่ะ

ปัญหาที่พบหลังย้ายประเทศจำนวนมากไม่ได้เกิดจากการไม่มีเงิน แต่เกิดจากการใช้เหตุผลไม่สอดคล้องกัน ส่งเอกสารไม่ครบ หรือพลาดกำหนดเวลา

คุณมีเวลาเตรียมตัว ใช้เวลานั้นให้คุ้มค่ะ

ตอนต่อไป EP.16 ตอนพิเศษ — ปีแรกในไทย ยื่นภาษีอย่างไร

แหล่งข้อมูลทางการ

• AHV/IV และ SAK
• Migrationsamt ของ Kanton ที่พำนัก
• SEM — ข้อมูลกฎหมายคนเข้าเมือง
• BAG — ประกันสุขภาพ
• SUVA — ประกันอุบัติเหตุและ Abredeversicherung
• Steueramt ของ Kanton ที่พำนักและ Gemeinde
• BSV — 2. Säule และ Freizügigkeit
• กรมสรรพากรไทย
• Fedlex — กฎหมายสวิตเซอร์แลนด์ฉบับปัจจุบัน

คำศัพท์สำคัญในบทนี้

Abmeldung — การแจ้งย้ายออกจากทะเบียนราษฎร

Abmeldebestätigung — หนังสือรับรองการแจ้งย้ายออก

Gemeinde — เทศบาลหรือหน่วยปกครองท้องถิ่น

Kanton — รัฐของสวิตเซอร์แลนด์ มี 26 แห่ง และมีกฎหมายภาษีแตกต่างกัน

Migrationsamt — สำนักงานตรวจคนเข้าเมืองระดับ Kanton

Aufrechterhaltung der Niederlassungsbewilligung — การขอรักษา Permit C ไว้ระหว่างพำนักในต่างประเทศ

Kündigungsfrist — ระยะเวลาบอกเลิกสัญญาล่วงหน้า

Abredeversicherung — ประกันอุบัติเหตุต่อเนื่องหลังความคุ้มครองจากนายจ้างสิ้นสุด

IK-Auszug — รายการบัญชี AHV รายบุคคล

SAK — Schweizerische Ausgleichskasse — สำนักงาน AHV สำหรับผู้มีถิ่นพำนักในต่างประเทศ

Quellensteuer — ภาษีหัก ณ ที่จ่าย

Steueramt — สำนักงานภาษี

Pensionskasse — กองทุนบำเหน็จบำนาญจากการทำงาน หรือ 2. Säule

Freizügigkeit — การรักษาสิทธิจาก 2. Säule เมื่อออกจากงาน

AHV — Alters- und Hinterlassenenversicherung — ประกันชราภาพและผู้รอดชีวิตของรัฐ

คำศัพท์ทั้งหมด ภาษา Deutsch / Français / Italiano / ไทย

ดูได้ที่หน้าพจนานุกรมของเว็บไซต์

เนื้อหาเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะบุคคล

กฎหมาย อัตรา แบบฟอร์ม และแนวปฏิบัติอาจเปลี่ยนแปลง
โปรดตรวจข้อมูลกับหน่วยงานหรือสถาบันที่รับผิดชอบก่อนดำเนินการจริง