Pensionskasse: เงินบำนาญเสาที่ 2

Pensionskasse คือเงินเกษียณจากการทำงาน

Pensionskasse หรือ berufliche Vorsorge เป็นเสาที่ 2 ของระบบบำนาญสวิตเซอร์แลนด์ มีเป้าหมายเสริม AHV เพื่อช่วยรักษามาตรฐานชีวิตหลังหยุดทำงาน ระบบนี้ใช้หลักสะสมทุน เงินที่เกี่ยวกับการเกษียณของเราจึงค่อย ๆ ก่อตัวจากเงินสมทบของลูกจ้าง เงินสมทบของนายจ้าง และผลตอบแทนหรือดอกเบี้ยที่กองทุนให้กับเงินสะสม

นายจ้างต้องรับผิดชอบเงินสมทบรวมอย่างน้อยเท่ากับเงินสมทบรวมของลูกจ้างทั้งหมด แต่ไม่ได้หมายความว่านายจ้างทุกแห่งจ่ายในสัดส่วนเดียวกันหรือใช้แผนเดียวกัน บางกองทุนให้สิทธิเพียงขั้นต่ำตาม BVG ขณะที่บางกองทุนประกันเงินเดือนสูงกว่า ลดผลกระทบของ Koordinationsabzug หรือให้สวัสดิการเหนือกฎหมาย

มีเงินเดือน ไม่ได้แปลว่าเงินเดือนทั้งหมดถูกประกัน

ในปี 2026 ลูกจ้างที่มีรายได้อย่างน้อย CHF 22,680 ต่อปีจากนายจ้างหนึ่งรายโดยทั่วไปเข้าสู่ส่วนบังคับของ Pensionskasse หากเข้าเงื่อนไขอื่นด้วย แต่ระบบไม่ได้คำนวณเงินสะสมจากเงินเดือนรวมทั้งหมดโดยอัตโนมัติ ส่วนที่ใช้เป็นฐานเรียกว่า koordinierter Lohn หรือเงินเดือนที่ประกันหลังการประสานกับเสาที่ 1

ตามขั้นต่ำ BVG ช่วงเงินเดือนระหว่าง CHF 26,460 ถึง CHF 90,720 เป็นช่วงที่เกี่ยวข้องกับการประกัน และมีเงินเดือนประสานขั้นต่ำ CHF 3,780 เมื่อเข้าเกณฑ์ กองทุนสามารถออกแบบแผนที่ดีกว่าขั้นต่ำได้ จึงต้องดู Pensionskassenausweis ของตัวเอง ไม่ควรใช้ตัวเลขขั้นต่ำทางกฎหมายแทนแผนจริงของนายจ้าง

ทำไมคนทำงานพาร์ตไทม์จึงต้องตรวจเป็นพิเศษ

ผู้ที่ทำงานพาร์ตไทม์อาจเจอผลของเกณฑ์รายได้และ Koordinationsabzug มากกว่าคนทำงานเต็มเวลา หากเงินเดือนต่ำกว่าเกณฑ์จากนายจ้างหนึ่งราย อาจไม่เข้าส่วนบังคับเลย หรือแม้เข้าเกณฑ์แล้ว เงินเดือนที่ประกันอาจเหลือน้อยเมื่อเทียบกับเงินเดือนจริง

กรณีมีนายจ้างหลายแห่งต้องระวังมากขึ้น เพราะเกณฑ์มักถูกพิจารณาแยกตามนายจ้าง สมมติว่ามีรายได้รวมสูงพอ แต่รายได้จากแต่ละแห่งต่ำกว่าเกณฑ์ อาจไม่มีการประกันภาคบังคับจากแต่ละงาน อย่างไรก็ตาม บางกรณีสามารถขอประกันรายได้รวมโดยสมัครใจผ่านกองทุนของนายจ้างแห่งหนึ่งหรือ Stiftung Auffangeinrichtung ได้ ต้องตรวจเงื่อนไข ไม่ควรสรุปจากยอดรวมอย่างเดียว

เงินส่วนบังคับและส่วนเหนือบังคับต้องแยกกัน

ใบรับรอง PK มักแสดงเงินส่วน obligatorisch และ überobligatorisch หรือรวมทั้งสองส่วน กฎหมายกำหนดขั้นต่ำให้ส่วนบังคับ ส่วนเหนือบังคับขึ้นกับข้อบังคับของกองทุน ความแตกต่างนี้กระทบอัตราดอกเบี้ย อัตราแปลงเป็นบำนาญ และสิทธิประโยชน์บางประเภท

อัตราแปลงขั้นต่ำ 6.8% ที่มักถูกพูดถึง ใช้กับเงินสะสมส่วนบังคับตาม BVG เมื่อถึงอายุอ้างอิง ไม่ได้แปลว่ากองทุนต้องใช้อัตรา 6.8% กับเงินทั้งหมดของสมาชิก กองทุนจำนวนมากมีอัตรารวมที่ต่างออกไป โดยเฉพาะเมื่อมีเงินส่วนเหนือบังคับ จึงต้องอ่าน Reglement และตัวเลขประมาณการในใบรับรองของกองทุนตัวเอง

Pensionskassenausweis บอกอะไรเรา

ใบรับรองประจำปีเป็นภาพถ่ายของสถานะกองทุน ณ เวลาหนึ่ง ชื่อหัวข้ออาจต่างกัน แต่ควรหาให้พบอย่างน้อย: เงินเดือนที่ประกัน เงินสะสมปัจจุบัน เงินส่วนบังคับ ยอดซื้อเพิ่มที่เป็นไปได้ ประมาณการบำนาญหรือเงินก้อนเมื่อเกษียณ และสิทธิกรณีเสียชีวิตหรือทุพพลภาพ

ตัวเลขประมาณการอนาคตไม่ใช่คำรับประกัน เพราะตั้งอยู่บนสมมติฐานเรื่องเงินเดือน ดอกเบี้ย อายุเกษียณ และการทำงานต่อเนื่อง หากเปลี่ยนงาน ลดเปอร์เซ็นต์งาน หยุดงาน หรือถอนเงินซื้อบ้าน ผลลัพธ์จริงย่อมเปลี่ยนตามไปด้วย

เปลี่ยนงานแล้วเงินไม่ได้หาย แต่ต้องตามให้เจอ

เมื่อออกจากงานก่อนเกษียณ เงินเสาที่ 2 ต้องถูกโอนไปยังกองทุนของนายจ้างใหม่ หรือไปยังบัญชี/กรมธรรม์ Freizügigkeit หากยังไม่มีกองทุนใหม่ เงินที่ไม่ได้สั่งโอนอาจถูกส่งต่อไปยัง Stiftung Auffangeinrichtung ในภายหลัง จึงไม่ควรคิดว่า “บริษัทเก่าเก็บเงินไว้ให้เสมอ”

คนที่เปลี่ยนงานหลายครั้ง ออกจากสวิตเซอร์แลนด์ หรือเคยหยุดงานควรรวบรวมเอกสารเก่าและตรวจว่าทุกยอดถูกโอนต่อครบ หากหาไม่เจอสามารถใช้ Zentralstelle 2. Säule เพื่อตามหาเงินที่อาจถูกลืมได้

เงินก้อนหรือบำนาญรายเดือน

เมื่อเกษียณ ผู้ประกันตนมีสิทธิขออย่างน้อยหนึ่งในสี่ของเงินสะสมเป็นเงินก้อน ส่วนการรับมากกว่านั้นหรือรับทั้งหมดขึ้นกับข้อบังคับของกองทุนและกำหนดเวลาที่ต้องแจ้ง บางกองทุนเปิดทางให้เลือกรับบำนาญ เงินก้อน หรือแบบผสม

เงินก้อนไม่ได้ “ดีกว่า” บำนาญเสมอไป เงินก้อนให้ความยืดหยุ่นและตกทอดได้ตามโครงสร้างทรัพย์สิน แต่ผู้รับต้องรับผิดชอบการลงทุน การถอน และความเสี่ยงเงินหมดเอง บำนาญรายเดือนให้รายได้ตลอดชีวิตแต่แลกกับสภาพคล่องและเงื่อนไขผู้รอดชีวิต การตัดสินใจนี้จะลงรายละเอียดในบท 08 ไม่ควรเลือกจากภาษีปีแรกเพียงอย่างเดียว