เรื่องค่าจ้าง ชั่วโมงทำงาน การลาป่วย วันหยุด หรือการเลิกจ้าง ไม่ได้เริ่มด้วยการแจ้งตำรวจในกรณีทั่วไป แต่ควรตรวจสัญญาจ้าง กฎที่ใช้ และกำหนดเวลาที่เกี่ยวข้องก่อนค่ะ
กฎหมายแรงงานคืออะไร?
Arbeitsrecht (กฎหมายแรงงาน) ว่าด้วยสิทธิและหน้าที่ระหว่างนายจ้างกับลูกจ้าง เช่น การทำสัญญา ค่าจ้าง เวลาทำงาน วันหยุด การเจ็บป่วย ความปลอดภัยในการทำงาน หนังสือรับรองการทำงาน และการสิ้นสุดสัญญาจ้าง
สำหรับการจ้างงานภาคเอกชน กฎสำคัญมักมาจาก Obligationenrecht หรือ OR (กฎหมายว่าด้วยหนี้และสัญญา), Arbeitsgesetz หรือ ArG (กฎหมายการทำงาน), สัญญาจ้าง รวมถึง Gesamtarbeitsvertrag หรือ GAV (ข้อตกลงร่วมด้านแรงงาน) และ Normalarbeitsvertrag หรือ NAV (สัญญาจ้างงานมาตรฐาน) หากใช้กับงานนั้น
ผู้ทำงานให้หน่วยงานรัฐอาจอยู่ภายใต้กฎหมายบุคลากรของสหพันธรัฐ รัฐ หรือเทศบาล และอาจต้องใช้ช่องทางกฎหมายปกครองตาม Rechtsmittelbelehrung (คำแนะนำเรื่องสิทธิอุทธรณ์) ไม่ใช่เส้นทางเดียวกับลูกจ้างเอกชนค่ะ
เรื่องใดมักเกี่ยวข้องกับกฎหมายแรงงาน?
- Arbeitsvertrag (สัญญาจ้างงาน) และช่วงทดลองงาน
- Lohn (ค่าจ้าง) โบนัส ค่าคอมมิชชัน หรือเงินที่ยังไม่ได้รับ
- Arbeitszeit (เวลาทำงาน), Überstunden และ Überzeit
- Ferien (วันหยุดพักผ่อน) และวันหยุดประเภทอื่น
- Arbeitsunfähigkeit (การไม่สามารถทำงานได้) เพราะป่วยหรืออุบัติเหตุ
- Kündigung (การบอกเลิกสัญญาจ้าง) และการเลิกจ้างทันที
- Arbeitszeugnis (หนังสือรับรองการทำงาน)
- การคุกคาม การเลือกปฏิบัติ หรือปัญหาสุขภาพและความปลอดภัยในที่ทำงาน
ได้รับจดหมายหรือมีปัญหากับนายจ้าง ควรเริ่มอย่างไร?
1. เก็บเอกสารและเรียงเหตุการณ์ตามวันที่
เก็บสัญญาจ้าง ใบเงินเดือน บันทึกเวลา อีเมล ข้อความ ใบรับรองแพทย์ จดหมายเตือนหรือจดหมายเลิกจ้าง รวมถึงซองจดหมายหรือหลักฐานวันที่ได้รับ เอกสารเหล่านี้ช่วยพิสูจน์ว่าเกิดอะไรขึ้นและเมื่อใด
2. ตรวจว่ามีกฎใดใช้กับงานของคุณ
อ่านสัญญาจ้าง ระเบียบของนายจ้าง และตรวจว่ามี GAV หรือ NAV หรือไม่ เพราะเงื่อนไขเรื่องชั่วโมงทำงาน ค่าตอบแทน วันหยุด และกำหนดบอกเลิกอาจแตกต่างกัน
3. แจ้งปัญหาเป็นลายลักษณ์อักษร
อธิบายข้อเท็จจริงอย่างเป็นลำดับ ระบุว่าคุณไม่เห็นด้วยกับเรื่องใด ต้องการให้แก้ไขอย่างไร และแนบหลักฐานที่เกี่ยวข้อง ควรเก็บสำเนาและหลักฐานวันที่ส่งไว้ค่ะ
4. ตรวจช่องทางและกำหนดเวลาทันที
กำหนดเวลาในคดีแรงงานอาจสั้นและขึ้นอยู่กับข้อเรียกร้อง อย่ารอจนเอกสารครบทุกชิ้นจึงค่อยตรวจสอบสิทธิ หากไม่แน่ใจอาจติดต่อหน่วยให้คำปรึกษา สหภาพแรงงาน สำนักงานตรวจแรงงาน หรือผู้ให้คำปรึกษากฎหมายตามประเภทปัญหา
ค่าจ้างยังไม่ได้รับ ต้องทำอย่างไร?
เริ่มจากตรวจใบเงินเดือน สัญญา และบันทึกเวลาทำงาน จากนั้นทวงถามนายจ้างเป็นลายลักษณ์อักษร โดยระบุยอด ช่วงเวลาที่เกี่ยวข้อง เหตุผล และกำหนดเวลาที่ต้องการคำตอบ
หากยังตกลงกันไม่ได้ ข้อพิพาทจากการจ้างงานรายบุคคลในภาคเอกชนโดยทั่วไปเป็นเรื่องของศาลแพ่งระดับรัฐ และมักเริ่มด้วย Schlichtungsbehörde (หน่วยงานไกล่เกลี่ย) ก่อนเข้าสู่ศาลที่รับผิดชอบ ควรตรวจหน่วยงานและกระบวนการของรัฐที่เกี่ยวข้องค่ะ
แต่หากมีเหตุที่อาจเป็นความผิดอาญา เช่น การข่มขู่ ความรุนแรง หรือการปลอมแปลงเอกสาร ต้องประเมินเส้นทางอาญาแยกจากข้อเรียกร้องเรื่องค่าจ้าง
Überstunden กับ Überzeit ต่างกันอย่างไร?
Überstunden (ชั่วโมงทำงานเกินที่ตกลงในสัญญา) คือเวลาที่ทำเกินชั่วโมงตามสัญญา แต่ยังไม่เกินเพดานเวลาทำงานตามกฎหมาย
Überzeit (ชั่วโมงทำงานเกินเพดานตามกฎหมาย) คือเวลาที่ทำเกินเพดานรายสัปดาห์ตามกฎหมาย โดยทั่วไปเพดานอยู่ที่ 45 ชั่วโมงสำหรับลูกจ้างบางกลุ่ม และ 50 ชั่วโมงสำหรับกลุ่มอื่น
วิธีชดเชย เงินเพิ่ม และข้อยกเว้นของสองคำนี้ไม่เหมือนกัน จึงควรตรวจสัญญา ประเภทงาน GAV และกฎหมายที่ใช้ก่อนสรุปว่านายจ้างต้องจ่ายเท่าใด
หากป่วยหรือประสบอุบัติเหตุ
- แจ้งนายจ้างตามขั้นตอนและเวลาที่กำหนด
- ส่ง Arztzeugnis (ใบรับรองแพทย์) เมื่อกฎของนายจ้างหรือสถานการณ์กำหนด
- ตรวจว่ามีประกันเงินชดเชยกรณีเจ็บป่วยหรือประกันอุบัติเหตุใดคุ้มครอง
- เก็บเอกสารแพทย์ การแจ้งนายจ้าง และหนังสือจากบริษัทประกันไว้
หลังพ้นช่วงทดลองงาน ลูกจ้างอาจได้รับความคุ้มครองชั่วคราวจากการบอกเลิกโดยนายจ้างในช่วงเจ็บป่วย อุบัติเหตุ ตั้งครรภ์ หรือบางสถานการณ์ตามกฎหมาย แต่ระยะเวลาและเงื่อนไขขึ้นอยู่กับกรณี ความคุ้มครองนี้ไม่ได้หมายความว่าจะเลิกจ้างไม่ได้ตลอดไป และผู้ที่ลาออกเองไม่สามารถอ้างช่วงคุ้มครองแบบเดียวกันได้ค่ะ
หากได้รับ Kündigung
ตรวจทันทีว่าใครเป็นผู้บอกเลิก วันที่อีกฝ่ายได้รับหนังสือ ช่วงทดลองงานหรือไม่ ระยะเวลาบอกกล่าวตามสัญญาและ GAV รวมถึงวันที่สิ้นสุดการจ้างถูกต้องหรือไม่
ในสวิตเซอร์แลนด์ คู่สัญญาไม่จำเป็นต้องระบุเหตุผลในการบอกเลิกตั้งแต่แรกเสมอไป แต่ฝ่ายที่ได้รับการบอกเลิกสามารถขอเหตุผลเป็นลายลักษณ์อักษรได้ การบอกเลิกที่อาจเป็น missbräuchliche Kündigung (การเลิกจ้างโดยมิชอบ) หรือ fristlose Kündigung (การเลิกจ้างทันที) มีกฎและกำหนดเวลาเฉพาะ จึงควรขอคำแนะนำโดยเร็ว
สิ่งสำคัญคือ การเลิกจ้างโดยมิชอบไม่ได้ทำให้สัญญากลับมามีผลโดยอัตโนมัติ ผลทางกฎหมายมักเกี่ยวข้องกับเงินชดเชย และผู้เรียกร้องต้องรักษากำหนดเวลาตามกฎหมายค่ะ
การคุกคามหรือเลือกปฏิบัติในที่ทำงาน
จดวัน เวลา สถานที่ ผู้ที่เกี่ยวข้อง พยาน และสิ่งที่เกิดขึ้น เก็บข้อความหรือเอกสารที่มีอยู่ และตรวจช่องทางภายใน เช่น ผู้บังคับบัญชา ฝ่ายบุคคล หรือหน่วยรับเรื่องร้องเรียน
กรณีการเลือกปฏิบัติทางเพศหรือการคุกคามทางเพศอาจเกี่ยวข้องกับ Gleichstellungsgesetz (กฎหมายความเสมอภาค) ส่วนการเลือกปฏิบัติประเภทอื่นต้องตรวจฐานกฎหมายและข้อเท็จจริงแยกกัน หากมีอันตรายเร่งด่วนหรือความรุนแรง ให้ติดต่อบริการฉุกเฉินหรือตำรวจตามสถานการณ์
เส้นทางเบื้องต้นเมื่อยังตกลงกันไม่ได้
- รวบรวมหลักฐานและแจ้งนายจ้างหรือฝ่ายบุคคลเป็นลายลักษณ์อักษร
- ตรวจสัญญา GAV/NAV และขอคำแนะนำจากหน่วยงานที่ตรงกับปัญหา
- สำหรับข้อพิพาทการจ้างงานเอกชนรายบุคคล ตรวจ Schlichtungsbehörde ของรัฐที่รับผิดชอบ
- หากไกล่เกลี่ยไม่สำเร็จ ตรวจสิทธิยื่นต่อศาลแรงงานหรือศาลแพ่งที่รับผิดชอบ
- สำหรับเจ้าหน้าที่รัฐ อ่าน Rechtsmittelbelehrung และใช้ช่องทางกฎหมายปกครองที่ระบุ
ควรเตรียมอะไรบ้าง?
- สัญญาจ้าง ระเบียบ และ GAV/NAV ที่เกี่ยวข้อง
- ใบเงินเดือน หลักฐานการจ่าย และบันทึกเวลาทำงาน
- อีเมล ข้อความ จดหมายเตือน และจดหมายเลิกจ้าง
- ใบรับรองแพทย์และเอกสารประกัน
- ลำดับเหตุการณ์ตามวันที่ พร้อมรายชื่อพยานถ้ามี
- สำเนาหนังสือที่ส่งและหลักฐานวันที่ส่งหรือได้รับ
- คำอธิบายสั้น ๆ ว่าต้องการให้แก้ไขอะไร
คำศัพท์สำคัญ
- Arbeitsrecht = กฎหมายแรงงาน
- Arbeitsvertrag = สัญญาจ้างงาน
- GAV = ข้อตกลงร่วมด้านแรงงาน
- NAV = สัญญาจ้างงานมาตรฐาน
- Überstunden = ชั่วโมงทำงานเกินที่ตกลงในสัญญา
- Überzeit = ชั่วโมงทำงานเกินเพดานตามกฎหมาย
- Kündigung = การบอกเลิกสัญญาจ้าง
- Sperrfrist = ช่วงเวลาคุ้มครองชั่วคราวจากการบอกเลิกในบางกรณี
- Arbeitszeugnis = หนังสือรับรองการทำงาน
- Schlichtungsbehörde = หน่วยงานไกล่เกลี่ย
แหล่งข้อมูลทางการ
- SECO — Arbeitsrecht
- ch.ch — การบอกเลิกสัญญาจ้าง
- ch.ch — Überstunden และ Überzeit
- ch.ch — การไม่สามารถทำงานได้
- พอร์ทัล SME ของสหพันธรัฐ — ข้อพิพาทแรงงาน
- Fedlex — Obligationenrecht (OR)
← กลับไปอ่านภาพรวมกฎหมาย 5 กลุ่ม
อ่านกลุ่มที่ 3 กฎหมายปกครอง · บทต่อไป: กลุ่มที่ 5 กฎหมายเช่า
เนื้อหานี้เป็นข้อมูลทั่วไปจากการค้นคว้าเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำปรึกษากฎหมายเฉพาะบุคคล กฎหมายที่ใช้ หน่วยงาน เขตอำนาจ และกำหนดเวลาอาจแตกต่างตามประเภทการจ้าง สัญญา GAV/NAV รัฐ และข้อเท็จจริงของแต่ละกรณี
เนื้อหานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย ภาษี หรือการลงทุนเฉพาะบุคคล