ตอนนี้คือหัวใจของเรื่อง Quellensteuer ค่ะ
ความเข้าใจผิดเพียงประโยคเดียวอาจทำให้คนเสียเงินโดยไม่รู้ตัว
ความเชื่อนั้นคือ
“เงินเกษียณจากสวิตเซอร์แลนด์ขอคืนภาษีได้ทั้งหมด”
ไม่จริงเสมอไปค่ะ
ต้องดูก่อนว่าเงินมาจากกองใด เกี่ยวข้องกับการทำงานประเภทไหน และผู้รับมีถิ่นที่อยู่กับสัญชาติอะไร
ต้องเข้าใจข้อตกลงภาษีซ้อนก่อน
สวิตเซอร์แลนด์กับประเทศไทยมีข้อตกลงเพื่อหลีกเลี่ยงการเก็บภาษีซ้อน หรือ Doppelbesteuerungsabkommen — DTA
แต่ข้อตกลงไม่ได้ให้คำตอบเหมือนกันกับเงินเกษียณทุกประเภท
สำหรับเงินจากการทำงาน ต้องแยกอย่างน้อยสองกลุ่ม
เงินเกษียณจากการทำงานภาคเอกชน
อยู่ภายใต้หลักของ Art. 17
เงินที่เกี่ยวข้องกับการทำงานให้รัฐหรือหน่วยงานการปกครอง
ต้องตรวจ Art. 18 รวมถึงข้อยกเว้นเรื่องถิ่นที่อยู่และสัญชาติของผู้รับ
ส่วน Säule 3a และ AHV ไม่ควรนำหลักของเงินจาก Pensionskasse มาใช้โดยอัตโนมัติ ต้องตรวจฐานกฎหมายของเงินแต่ละกองแยกกัน
นี่คือรากของความแตกต่างทั้งหมดที่จะอธิบายต่อไปค่ะ
กรณีที่ 1 — Pensionskasse จากการทำงานภาคเอกชน
หลักตาม Art. 17 คือ บำนาญและค่าตอบแทนลักษณะเดียวกันจากการทำงานในอดีต โดยทั่วไปเก็บภาษีได้ในประเทศที่ผู้รับมีถิ่นที่อยู่
หากในวันที่เกี่ยวข้องคุณมีถิ่นที่อยู่ทางภาษีในประเทศไทย เงินจาก Pensionskasse ภาคเอกชนอาจอยู่ในกรณีที่ประเทศไทยมีสิทธิเก็บภาษีตามข้อตกลง
อย่างไรก็ตาม สถาบันผู้จ่ายในสวิตเซอร์แลนด์อาจยังหัก Quellensteuer ก่อนจ่ายตามขั้นตอนภายใน
หลังจากนั้นจึงยื่นขอคืนต่อ Kanton ที่สถาบันผู้จ่ายตั้งอยู่ หากกรณีของคุณเข้าเงื่อนไขตาม DTA
เอกสารที่มักต้องใช้ เช่น
- แบบคำขอคืนของ Kanton ที่เกี่ยวข้อง
- หนังสือรับรองถิ่นที่อยู่ทางภาษี
- หนังสือรับรอง Quellensteuer
- เอกสารการจ่ายเงิน
- เอกสารแสดงตัวตนและสัญชาติ
หนังสือรับรองถิ่นที่อยู่ทางภาษีต้องขอจากกรมสรรพากรไทย และอาจต้องมีเลขประจำตัวผู้เสียภาษีไทยก่อน
จึงไม่ควรรอจนใกล้ครบกำหนดยื่นแล้วจึงเริ่มเตรียมเอกสารค่ะ
กรณีที่ 2 — เงินจากการทำงานภาครัฐ
กรณีนี้ซับซ้อนกว่าคำว่า “ทำงานให้รัฐแล้วสวิตเซอร์แลนด์เก็บภาษีเสมอ”
Art. 18 แยกเงินที่รัฐ Kanton Gemeinde หรือหน่วยงานการปกครองจ่ายเนื่องจากการทำงานให้หน่วยงานนั้นออกจากเงินภาคเอกชน
โดยหลัก ประเทศผู้จ่ายอาจมีสิทธิเก็บภาษี
แต่ยังมีข้อยกเว้นที่ต้องดูว่า ผู้รับมีถิ่นที่อยู่ในอีกประเทศหนึ่งและถือสัญชาติของประเทศนั้นหรือไม่
ดังนั้น ถิ่นที่อยู่และสัญชาติของผู้รับอาจเปลี่ยนคำตอบได้
อีกจุดที่ต้องระวังคือ การแยกว่าเป็น “ภาครัฐ” หรือ “เอกชน” ไม่ได้ดูจากชื่อกองทุนหรือภาพลักษณ์ของนายจ้างเพียงอย่างเดียว แต่ต้องดูสถานะทางกฎหมายของนายจ้างและลักษณะการทำงาน
คำพิพากษาศาลสูงสุดสวิตเซอร์แลนด์หมายเลข 2C_510/2018 แสดงให้เห็นว่า องค์กรซึ่งรับงานบางส่วนจากฝ่ายปกครองไปดำเนินการ ไม่ได้เป็นหน่วยงานรัฐตามความหมายของข้อกำหนดนี้โดยอัตโนมัติ
ในกรณีนั้น เงินอาจกลับไปอยู่ภายใต้หลักของ Art. 17 แทน
ดังนั้น คนที่เคยทำงานกับรัฐวิสาหกิจ องค์กรที่แยกตัวจากรัฐ หรือองค์กรที่ทำหน้าที่สาธารณะ ไม่ควรสรุปเองว่าเป็นเงินภาครัฐตาม DTA
ควรขอคำตอบเป็นลายลักษณ์อักษรจาก Steueramt ของ Kanton ที่เกี่ยวข้องก่อนค่ะ
กรณีที่ 3 — Säule 3a
Säule 3a เป็นการออมเพื่อเกษียณแบบผูกพัน ไม่ใช่เงินบำนาญจากนายจ้างโดยตรง
จึงไม่ควรนำ Art. 17 ซึ่งใช้กับเงินจากการทำงานในอดีตมาใช้กับ Säule 3a โดยอัตโนมัติ
เมื่อผู้รับอาศัยอยู่ต่างประเทศ สถาบัน 3a ในสวิตเซอร์แลนด์จะหัก Quellensteuer ก่อนจ่ายตามกฎหมายภายใน
สิทธิขอคืนต้องตรวจจาก DTA ตารางของ ESTV และแนวปฏิบัติของ Kanton สำหรับเงินประเภทนี้โดยเฉพาะ
อย่าสรุปว่า เมื่อ Pensionskasse ภาคเอกชนขอคืนได้ Säule 3a จะขอคืนได้เหมือนกัน
สำหรับผู้ย้ายกลับประเทศไทย จุดนี้มีผลต่อการเลือกสถาบัน 3a เพราะหาก Quellensteuer ขอคืนไม่ได้ อัตราของ Kanton ที่มูลนิธิ 3a ตั้งอยู่จะมีผลต่อเงินสุทธิจริง
หากคุณมี Säule 3a หลายบัญชี ควรตรวจว่าแต่ละบัญชีอยู่กับมูลนิธิที่ตั้งอยู่ใน Kanton ใด และขอประมาณการภาษีก่อนกำหนดวันถอน
กรณีที่ 4 — AHV
AHV ต่างจาก Pensionskasse และ Säule 3a เพราะเป็นระบบประกันสังคมของรัฐ ไม่ใช่บัญชีเงินออมที่ถอนตามยอดสะสม
สำหรับบำนาญ AHV ที่จ่ายแก่ผู้มีถิ่นที่อยู่นอกสวิตเซอร์แลนด์ โดยทั่วไปสวิตเซอร์แลนด์ไม่ได้หัก Quellensteuer แบบเดียวกับเงินก้อนจาก Pensionskasse หรือ Säule 3a
แต่ฝั่งประเทศไทยยังต้องพิจารณาตามกฎหมายไทย โดยดูประเภทเงิน ปีที่เงินได้เกิด สถานะผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษี และการนำเงินเข้าประเทศไทย
อย่างไรก็ตาม สำหรับผู้ถือสัญชาติไทยเพียงสัญชาติเดียวซึ่งย้ายไปอยู่ประเทศไทย ต้องตรวจสิทธิ AHV ก่อน เพราะไทยกับสวิตเซอร์แลนด์ไม่มีข้อตกลงประกันสังคม และอาจเป็นกรณีขอคืนเงินสมทบแทนการรับบำนาญรายเดือน
เรื่องสิทธิรับ AHV กับเรื่องภาษี AHV เป็นคนละคำถาม อย่านำมารวมกันค่ะ
รายละเอียดอยู่ใน EP.8 และ EP.9
กฎสำคัญเรื่องเครดิตภาษี
ภาษีสวิตเซอร์แลนด์ที่มีสิทธิขอคืน ไม่ควรนำยอดเดิมทั้งหมดไปอ้างเป็นภาษีสุดท้ายเพื่อขอเครดิตภาษีในประเทศไทยพร้อมกัน
โดยหลัก ต้องใช้จำนวนภาษีที่ชำระจริงและไม่ได้รับคืน และยังต้องอยู่ภายใต้เงื่อนไขกับเพดานเครดิตภาษีของประเทศไทย
ตัวอย่างเช่น
สวิตเซอร์แลนด์หักไว้ 20,000 ฟรังก์
ต่อมาขอคืนได้ 15,000 ฟรังก์
จำนวนที่ยังคงชำระจริงคือ 5,000 ฟรังก์ ไม่ใช่ 20,000 ฟรังก์
แต่จะนำ 5,000 ฟรังก์ไปใช้เป็นเครดิตในประเทศไทยได้ทั้งหมดหรือไม่ ต้องตรวจตามกฎหมายไทยและ DTA อีกครั้ง
อย่าขอคืนจากสวิตเซอร์แลนด์เต็มจำนวน และในขณะเดียวกันนำยอดก่อนคืนทั้งหมดไปขอเครดิตในไทยค่ะ
ตารางสรุปสำหรับจำไว้
| ประเภทเงิน | จุดที่ต้องตรวจ |
|---|---|
| Pensionskasse ภาคเอกชน | Art. 17 ถิ่นที่อยู่ทางภาษี และสิทธิขอคืน Quellensteuer |
| เงินจากการทำงานภาครัฐ | Art. 18 สถานะนายจ้าง ถิ่นที่อยู่ และสัญชาติ |
| Säule 3a | ไม่ใช้คำตอบเดียวกับ Pensionskasse ต้องตรวจตารางและแนวปฏิบัติเฉพาะ |
| AHV | ตรวจสิทธิรับเงินตามสัญชาติแยกจากการพิจารณาภาษี |
ตารางนี้เป็นเพียงแผนที่เบื้องต้น ไม่ใช่คำตอบเฉพาะกรณี
ต้องยืนยันกับหน่วยงานที่รับผิดชอบก่อนดำเนินการจริงค่ะ
ตอนต่อไป
EP.7 — ถอนก่อนหรือหลัง Abmeldung ต่างกันอย่างไร
แหล่งข้อมูลทางการ
- Eidgenössische Steuerverwaltung — ESTV
- Fedlex — กฎหมายและข้อตกลงระหว่างประเทศของสวิตเซอร์แลนด์
- กรมสรรพากรไทย
- AHV/IV
- Zentrale Ausgleichsstelle
- Steueramt ของ Kanton ที่สถาบันผู้จ่ายตั้งอยู่
คำศัพท์สำคัญในบทนี้
เนื้อหาเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำเฉพาะบุคคล
กฎหมาย อัตรา แบบฟอร์ม และแนวปฏิบัติอาจเปลี่ยนแปลง โปรดตรวจข้อมูลกับหน่วยงานหรือสถาบันที่รับผิดชอบก่อนดำเนินการจริง
เนื้อหานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย ภาษี หรือการลงทุนเฉพาะบุคคล