BVG หรือ Pensionskasse คือระบบเกษียณเสาที่ 2 ที่ผูกกับการทำงาน มีทั้งความคุ้มครองกรณีเสียชีวิตและทุพพลภาพ และการสะสมเงินเพื่อวัยเกษียณ ไม่ใช่เงินก้อนเดียวกับ AHV และไม่ใช่ Säule 3a ค่ะ
1. เสาที่ 2 ทำหน้าที่อะไร?
ระบบเกษียณของสวิตเซอร์แลนด์แบ่งเป็นหลายเสา โดย AHV คือเสาที่ 1 ซึ่งเป็นระบบพื้นฐานของรัฐ ส่วน BVG / Pensionskasse คือเสาที่ 2 จากการทำงาน เป้าหมายของสองเสาเมื่อทำงานร่วมกันคือช่วยให้ผู้ประกันตนรักษาระดับการดำรงชีวิตหลังเกษียณได้ในระดับที่เหมาะสม
เงินใน Pensionskasse มีชื่อของผู้ประกันตนกำกับอยู่ เมื่อเปลี่ยนนายจ้าง เงินจะถูกโอนไปยังกองทุนใหม่ และเมื่อยังไม่มีนายจ้างใหม่อาจต้องย้ายไปบัญชี Freizügigkeit
2. ปี 2026 ใครเข้า BVG ภาคบังคับ?
โดยหลัก ลูกจ้างที่อยู่ในระบบ AHV และได้รับเงินเดือนจาก นายจ้างหนึ่งรายมากกว่า CHF 22,680 ต่อปี จะเข้าเกณฑ์ BVG ภาคบังคับ หากไม่มีข้อยกเว้นอื่น
- CHF 22,680 ต่อปี เรียกว่า Eintrittsschwelle หรือเกณฑ์รายได้ขั้นต่ำปี 2026
- คิดเป็นค่าเฉลี่ยประมาณ CHF 1,890 ต่อเดือน แต่ต้องดูรายได้ต่อปีหรือรายได้ต่อปีที่นายจ้างประมาณไว้ ไม่ใช่ตัดสินจากสลิปเดือนเดียว
- ผู้มีรายได้หลายงาน แต่แต่ละนายจ้างจ่ายไม่ถึงเกณฑ์ อาจไม่ถูกนำเข้ากองทุนโดยอัตโนมัติ แม้รายได้รวมทุกงานจะเกินเกณฑ์ จึงควรถามเรื่องการประกันโดยสมัครใจ
- ผู้ประกอบอาชีพอิสระแท้จริงไม่อยู่ใน BVG ภาคบังคับ แต่อาจเข้าระบบโดยสมัครใจได้
- สัญญาจ้างระยะสั้นไม่เกิน 3 เดือนและบุคคลบางกลุ่มอาจอยู่ในข้อยกเว้น ต้องตรวจกรณีจริง
3. เริ่มประกันและเริ่มสะสมเมื่ออายุเท่าไร?
- ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคมหลังอายุครบ 17 ปี: เมื่อเข้าเงื่อนไข จะเริ่มคุ้มครองความเสี่ยงเสียชีวิตและทุพพลภาพ
- ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคมหลังอายุครบ 24 ปี: จึงเริ่มสะสมเงินเพื่อวัยเกษียณเพิ่มเติม
เงินสมทบอาจประกอบด้วยส่วนสะสมวัยเกษียณ ส่วนคุ้มครองความเสี่ยง และค่าใช้จ่ายของกองทุน ผู้ที่อายุ 18–24 ปีจึงอาจเห็น BVG ในสลิปได้ แม้ยังไม่เริ่มสะสมเงินเกษียณตามขั้นอายุขั้นต่ำของกฎหมาย
4. เงินสะสมขั้นต่ำเพิ่มตามอายุ
เงินสะสมที่เรียกว่า Altersgutschrift คิดเป็นเปอร์เซ็นต์ของ koordinierter Lohn หรือ coordinated salary และเพิ่มตามช่วงอายุ:
- อายุ 25–34 ปี: 7%
- อายุ 35–44 ปี: 10%
- อายุ 45–54 ปี: 15%
- อายุ 55 ปีถึงอายุอ้างอิง: 18%
นี่คืออัตราเงินสะสมรวมขั้นต่ำตาม BVG ไม่ใช่เปอร์เซ็นต์ที่ลูกจ้างทุกคนจะถูกหักจากเงินเดือนตรง ๆ กองทุนบางแห่งมีแผนที่ดีกว่าขั้นต่ำหรือใช้ช่วงอายุและอัตราที่ต่างออกไปได้
5. นายจ้างและลูกจ้างจ่ายอย่างไร?
เงินสมทบมาจากทั้งนายจ้างและลูกจ้าง โดยในภาพรวม นายจ้างต้องจ่ายอย่างน้อยเท่ากับเงินสมทบรวมของลูกจ้างทั้งหมดในกองทุนนั้น แต่ไม่ได้แปลว่าทุกรายการในสลิปของทุกคนต้องแบ่งคนละครึ่งแบบตายตัว
จำนวนที่ถูกหักจริงอาจรวมเงินสะสม ความคุ้มครองความเสี่ยง และค่าใช้จ่าย จึงต้องดู Vorsorgeausweis และ Vorsorgereglement ของกองทุน ไม่ควรใช้เปอร์เซ็นต์ตามอายุคูณเงินเดือนแล้วสรุปยอดหักทันที
6. Coordinated salary คืออะไร?
BVG ขั้นต่ำตามกฎหมายไม่ได้คำนวณเงินสะสมจาก Bruttolohn ทั้งก้อนเสมอไป แต่ใช้ฐานที่เรียกว่า koordinierter Lohn หรือ coordinated salary
ตัวเลขสำคัญปี 2026 ได้แก่:
- เกณฑ์รายได้เข้า BVG: CHF 22,680 ต่อปี
- Coordination deduction: CHF 26,460 ต่อปี
- Coordinated salary ขั้นต่ำ: CHF 3,780 ต่อปี
- Coordinated salary ขั้นสูงในส่วนบังคับ: CHF 64,260 ต่อปี
- เพดานเงินเดือนใน BVG ภาคบังคับ: CHF 90,720 ต่อปี
สูตรพื้นฐานที่มักเห็นคือ เงินเดือนที่เกี่ยวข้องลบ coordination deduction แต่มีทั้งฐานขั้นต่ำ เพดาน และกฎของกองทุนเข้ามาเกี่ยวข้อง จึงไม่ควรใช้สูตรเดียวกับทุกคน
7. ทำไมพนักงานพาร์ตไทม์ต้องตรวจให้ละเอียด?
coordination deduction แบบเต็มอาจทำให้เงินเดือนที่นำไปประกันของพนักงานพาร์ตไทม์เหลือน้อย กองทุนบางแห่งจึงลด deduction ตามเปอร์เซ็นต์งานหรือยกเลิก deduction เพื่อให้ความคุ้มครองดีขึ้น วิธีของแต่ละ Pensionskasse ไม่เหมือนกันค่ะ
8. เอกสารสามอย่างที่ควรเปิดดู
- Lohnabrechnung: ดูจำนวน BVG / PK ที่หักจากเงินเดือน
- Vorsorgeausweis: ดูเงินเดือนที่ประกัน เงินสมทบ ยอดสะสม และประมาณการสิทธิ
- Vorsorgereglement: ดูสูตรจริง อายุ อัตรา ความคุ้มครอง และเงื่อนไขของกองทุน
ดูตัวอย่าง BVG ในสลิปเงินเดือน →อ่าน Pensionskassenausweis: 5 จุดที่ต้องดู →
แหล่งข้อมูลทางการ: Bundesamt für Sozialversicherungen — การออมเกษียณในเสาที่ 2 และ BSV — ตัวเลขที่ใช้ตั้งแต่ 1 มกราคม 2026
กองทุนสามารถมีแผนที่ดีกว่าขั้นต่ำตามกฎหมายได้ ตัวเลขจริงจึงต้องตรวจจากเอกสารของ Pensionskasse ของตนเอง เนื้อหานี้เป็นข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ใช่การคำนวณสิทธิรายบุคคล
เนื้อหานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย ภาษี หรือการลงทุนเฉพาะบุคคล