ลูกจ้างหรืออาชีพอิสระ? ชื่อในสัญญาไม่ใช่คำตอบสุดท้าย | EP.2

ข้อเสนอที่พบได้บ่อยในงานบริการคือ “ไม่ต้องเป็นลูกจ้าง เปิดเป็นอาชีพอิสระแล้วแบ่งเปอร์เซ็นต์กับร้าน” ข้อตกลงแบบนี้อาจทำได้อย่างถูกต้อง แต่ต้องดูวิธีทำงานจริง ไม่ใช่ดูเพียงชื่อบนกระดาษ

ใครเป็นผู้ตัดสินสถานะ?

สำหรับประกันสังคม AHV-Ausgleichskasse เป็นผู้ประเมินเป็นรายกิจกรรม โดยดูข้อเท็จจริงทางเศรษฐกิจ สัญญาที่เขียนว่า Selbständig หรือ Freelancer จึงไม่ผูกมัดหน่วยงาน หากการทำงานจริงมีลักษณะเป็นลูกจ้าง

ไม่มีข้อใดข้อหนึ่งตัดสินได้ลำพัง AHV จะดูภาพรวม และคนเดียวกันอาจเป็นอาชีพอิสระในกิจกรรมหนึ่ง แต่เป็นลูกจ้างในอีกกิจกรรมหนึ่งได้

ทำไมการจัดสถานะผิดจึงเสียหาย?

ผู้ประกอบอาชีพอิสระจ่าย AHV/IV/EO ทั้งส่วนด้วยตนเอง ไม่มีประกันการว่างงานภาคบังคับ ไม่มี Pensionskasse ภาคบังคับ และไม่ได้อยู่ในประกันอุบัติเหตุภาคบังคับของนายจ้าง หากความจริงเป็นลูกจ้างแต่ถูกผลักให้เปิดเป็นอาชีพอิสระ คนทำงานอาจแบกค่าใช้จ่ายและความเสี่ยงแทนนายจ้าง

ห้าคำถามก่อนเซ็นสัญญาแบ่งเปอร์เซ็นต์

1. ใครออกใบเสร็จและรับเงินจากลูกค้า?
2. ใครกำหนดราคา เวลา และวันหยุด?
3. เรารับลูกค้าจากที่อื่นได้หรือไม่?
4. ถ้าไม่มีลูกค้า ใครรับความเสี่ยง?
5. AHV-Ausgleichskasse รับรองกิจกรรมนี้แล้วหรือยัง?

อ่านต่อ EP.3 — เปิดงานนวดอิสระต้องเตรียมอะไร?

แหล่งข้อมูลทางการ

• AHV/IV — Self-employed contributions and assessment criteria (2026)