คำตอบสำคัญก่อนเริ่ม
Permit B หรือ C ไม่ใช่ตัวตัดสินสิทธิคืน AHV จุดเริ่มคือสัญชาติ การย้ายออกถาวร ระยะเวลาสมทบ และสถานะของคู่สมรสกับบุตร ผู้ถือสัญชาติไทยอย่างเดียวอาจยื่นขอคืนเงินสมทบ AHV ได้เมื่อผ่านเงื่อนไข แต่การคืนไม่อัตโนมัติและไม่เท่ากับยอดเงินออมส่วนตัว
1. ตรวจว่ามีสิทธิยื่นหรือไม่
- ถือสัญชาติไทยอย่างเดียว และไม่มีสัญชาติสวิสหรือ EU/EFTA
- จ่าย AHV อย่างน้อยหนึ่งปีเต็ม
- คุณ คู่สมรส และบุตรอายุต่ำกว่า 25 ปี ออกจากสวิตฯ หรือมีเจตนาย้ายออกถาวร
- หากบุตรอายุ 18–24 ปียังอยู่สวิตฯ ต้องตรวจเงื่อนไขเรื่องการศึกษา
- แจ้งสัญชาติและสถานะครอบครัวตามจริงทั้งหมด
อย่าดูแค่ยอด AHV: ก่อนเลือกคืนเงิน ให้ขอ IK-Auszug ตรวจปีสมทบ รายได้ที่บันทึก และเครดิตเลี้ยงดู/ดูแล หากข้อมูลผิดต้องแก้ก่อนยื่น
2. ลูกจ้างกับอาชีพอิสระคิดเงินคืนต่างกัน
สิทธิยื่นคำขอไม่ได้จำกัดเฉพาะลูกจ้าง ผู้ประกอบอาชีพอิสระที่ผ่านเงื่อนไขเรื่องสัญชาติ การย้ายออกถาวร และระยะเวลาสมทบ ก็อาจยื่นขอคืนเงินสมทบ AHV ได้เช่นกัน แต่ต้องใช้ฐานคำนวณตามสถานะการทำงานจริง
ลูกจ้าง: ตัวเลข 8.7% หมายถึงเงินสมทบ AHV รวมจากเงินเดือน คือส่วนของลูกจ้าง 4.35% และส่วนของนายจ้าง 4.35% ไม่ใช่เงินที่หักจากลูกจ้างฝ่ายเดียว
ผู้ประกอบอาชีพอิสระ: ไม่ใช้สูตร 8.7% อัตรา AHV สูงสุดคือ 8.1% ของรายได้สุทธิที่ใช้คำนวณเงินสมทบ และอัตราอาจลดลงเมื่อรายได้ต่ำกว่าเกณฑ์ตามตารางของปีนั้น จึงต้องดู Beitragsverfügung (หนังสือแจ้งการประเมินเงินสมทบ) และรายการที่บันทึกใน IK
หากเคยเป็นทั้งลูกจ้างและอาชีพอิสระ: ให้ตรวจแต่ละช่วงแยกกัน จำนวนเงินคืนยึดเงินสมทบ AHV ที่ชำระจริงและได้รับการบันทึก ไม่รวม IV, EO, ALV ค่าบริหาร หรือเงินสมทบกองทุนอื่น และจำนวนสุดท้ายอาจถูกจำกัดตามกฎหมาย จึงควรขอให้ Schweizerische Ausgleichskasse (สำนักงานประกันสังคมสวิสสำหรับผู้พำนักต่างประเทศ) คำนวณเป็นลายลักษณ์อักษร
ตัวอย่างปี 2026 สำหรับผู้ประกอบอาชีพอิสระ
ตารางนี้ช่วยให้เห็นว่าอัตรา AHV ลดหลั่นตามรายได้ ไม่ใช่นำรายได้ทุกระดับไปคูณ 8.1% ตัวเลขเป็นค่าประมาณเฉพาะส่วน AHV ก่อนคำตัดสินของหน่วยงาน
| ตัวอย่าง | รายได้สุทธิต่อปี | อัตรา AHV โดยประมาณ | ส่วน AHV โดยประมาณ |
|---|---|---|---|
| จ่ายขั้นต่ำ | ต่ำกว่า CHF 10,100 | ใช้เงินสมทบขั้นต่ำ | ดูยอด AHV จริงใน Beitragsverfügung |
| รายได้ต่ำ | CHF 20,000 | ประมาณ 4.45% | ประมาณ CHF 890 |
| รายได้กลาง | CHF 40,000 | ประมาณ 5.45% | ประมาณ CHF 2,180 |
| รายได้ CHF 60,000 | CHF 60,000 | ประมาณ 7.55% | ประมาณ CHF 4,530 |
ทำไม CHF 60,000 ไม่คูณ 8.1%? ในปี 2026 อัตรา AHV เต็ม 8.1% เริ่มเมื่อรายได้ถึง CHF 60,500 ส่วนรายได้ CHF 60,000 ยังอยู่ในตารางอัตราลดหลั่น
จำนวนเงินคืนไม่ใช่ตัวเลขในตารางโดยอัตโนมัติ: หน่วยงานรวมเงินสมทบ AHV ที่ชำระจริงในแต่ละปีจาก IK และอาจจำกัดยอดคืนเมื่อเกินมูลค่าปัจจุบันของสิทธิ AHV ที่เทียบเคียงได้ กฎหมายไม่ได้กำหนดให้หัก 19% จากทุกคน
3. ลำดับก่อนออกจากสวิตเซอร์แลนด์
ตรวจรายได้และปีสมทบทุกปี การขอจาก ZAS สำหรับผู้พำนักต่างประเทศไม่มีค่าใช้จ่าย แต่อาจใช้เวลาดำเนินการถึงสองเดือน
ใช้เพื่อเปรียบเทียบก่อนตัดสินใจ จำนวนเงินคืนขึ้นอยู่กับสถานะการทำงานและเงินสมทบ AHV ที่ชำระจริง: ลูกจ้างอาจใช้ 8.7% เป็นเพดานเบื้องต้น ส่วนผู้ประกอบอาชีพอิสระต้องใช้อัตราที่ประเมินจริง ซึ่งสูงสุด 8.1% และอาจต่ำกว่านั้น
หากต้องการรักษา Permit C ไว้ อย่าอธิบายกับอีกหน่วยงานว่าย้ายออกถาวรโดยไม่ตรวจความสอดคล้องก่อน
AHV, PK/Freizügigkeit, Säule 3a และเงินออม/ลงทุน มีกฎถอน ภาษี และเอกสารคนละชุด
บันทึกวันสิ้นสุดงาน วัน Abmeldung วันออกจากสวิตฯ วันถอนเงิน และวันที่คาดว่านำเงินเข้าไทย
4. แบบฟอร์ม AHV 602.101
ชื่อเยอรมัน: Antrag auf Rückvergütung von AHV-Beiträgen — คำขอคืนเงินสมทบ AHV
เตรียมข้อมูลก่อนเปิดแบบฟอร์ม
- AHV-Nummer และชื่อทุกชื่อที่เคยใช้
- สัญชาติทั้งหมด สถานภาพสมรส และวันเปลี่ยนสถานะ
- ที่อยู่สุดท้ายในสวิตฯ และที่อยู่ในประเทศไทย
- วันเข้าสวิตฯ วันออกถาวร และประวัติ Permit
- นายจ้าง อาชีพ สถานที่ทำงาน และช่วงเวลาทำงานทั้งหมด
- ข้อมูลคู่สมรส อดีตคู่สมรส และบุตร
- บัญชีธนาคารส่วนตัวชื่อผู้ยื่น
กรอกด้วยตัวพิมพ์ใหญ่ให้อ่านง่าย ระบุทุกสัญชาติ และใส่ข้อมูลอดีตคู่สมรสเมื่อแบบฟอร์มถาม อย่าเว้นเพราะคิดว่าไม่เกี่ยวข้อง
5. เอกสารแนบ
- สำเนาใบยืนยันการแจ้งย้ายออก (Abmeldebestätigung) หากได้รับแล้ว — แบบฟอร์มอนุญาตให้ยื่นก่อนวันย้ายออก จึงอาจยังไม่มีเอกสารนี้ในวันที่ส่งคำขอ
- สำเนาหนังสือเดินทางที่ยังใช้ได้และลงลายมือชื่อ ของผู้ยื่น คู่สมรส และบุตรอายุต่ำกว่า 25 ปี
- หนังสือรับรองที่อยู่ปัจจุบันนอกสวิตฯ ของสมาชิกครอบครัวแต่ละคน
- ทะเบียนสมรส คำพิพากษาหย่าที่มีวันที่มีผล หรือมรณบัตร ตามสถานะ
- สำเนาบัตร AHV หากมี
- ข้อมูลบัญชีธนาคารส่วนตัวและเอกสารยืนยันเจ้าของบัญชี
- เอกสารเพิ่มเติมที่ ZAS ขอภายหลัง
เอกสารภาษาไทยอาจถูกขอให้แปลหรือรับรองเป็นรายกรณี อย่าแปลเองล่วงหน้าทุกใบโดยยังไม่ถามหน่วยงาน เพราะอาจเสียค่าใช้จ่ายโดยไม่จำเป็น
6. หลังส่งคำขอ
เก็บแบบฟอร์ม เอกสารแนบ และเลขติดตามไว้ด้วยกัน
ZAS อาจตรวจสถานะครอบครัว ที่อยู่ และการย้ายออกถาวร การจ่ายจะเกิดเมื่อพิสูจน์ได้ว่าตั้งถิ่นฐานต่างประเทศถาวรแล้ว
อ่านยอดขั้นต้น ภาษีหัก ณ ที่จ่าย และบัญชีรับเงิน หากข้อมูลผิดให้ติดต่อหน่วยงานตามช่องทางในหนังสือทันที
ที่อยู่หน่วยงาน
Schweizerische Ausgleichskasse, Avenue Ed.-Vaucher 18, Postfach 3100, CH-1211 Genève 2
6. อย่าจบแผนที่ AHV
- PK/Freizügigkeit: การย้ายไปประเทศนอก EU/EFTA อาจเปิดทางขอจ่ายเงินสด แต่ต้องยื่นกับกองทุน/สถาบันผู้ถือเงินและตรวจเงื่อนไขของตน
- Säule 3a: ตรวจผู้ให้บริการ วันถอน ภาษีต้นทาง และเอกสารพิสูจน์แหล่งเงินแยกจาก PK
- ภาษีสวิส: เงินคืน AHV ถูกหัก Quellensteuer ตาม Tarif D; PK และ 3a ใช้กฎอีกชุด
- ภาษีไทย: อย่าสรุปจากคำว่า “เงินเกษียณ” อย่างเดียว ต้องดูประเภทเงิน ปีที่เกิดรายได้ วันที่ถอน วันที่โอน และถิ่นที่อยู่ภาษี
หลักที่ต้องรักษา: มีสิทธิถอน ไม่ได้แปลว่าควรถอนทันที ควรเปรียบเทียบอย่างน้อย 2–3 แผนจากเงินสุทธิหลังภาษีและสิทธิที่เสียไป