เงินแม่ม่ายในสวิตเซอร์แลนด์
มีกี่กอง และต้องยื่นอย่างไร?

1อย่าเริ่มจากคำว่า “เงินแม่ม่าย”

คำว่า “เงินแม่ม่าย” ทำให้ดูเหมือนเป็นเงินกองเดียว แต่ในระบบสวิส เงินหลังคู่สมรสเสียชีวิตอาจมาจากหลายระบบ แต่ละระบบมีเงื่อนไขและแบบฟอร์มของตัวเอง

บางกองเป็น บำนาญรายเดือน บางกองเป็น เงินก้อน บางกองเป็น ทรัพย์มรดก และบางกองมีเฉพาะเมื่อเสียชีวิตจากอุบัติเหตุเท่านั้น

2กองที่ 1 · บำนาญผู้รอดชีวิตจาก AHV

AHV เรียกสิทธินี้ว่า Hinterlassenenrente ประกอบด้วย Witwenrente, Witwerrente และ Waisenrente เงินส่วนนี้เป็นบำนาญรายเดือน ไม่ใช่การคืนเงิน AHV ทั้งหมดที่ผู้เสียชีวิตเคยจ่าย

ผู้หญิงที่ยังสมรสอยู่

ตามกฎที่ใช้ ณ วันที่ตรวจสอบ มีสิทธิเมื่อมีลูกอย่างน้อยหนึ่งคนโดยไม่จำกัดอายุของลูก หรือมีอายุอย่างน้อย 45 ปีและสมรสรวมอย่างน้อย 5 ปี หากเคยสมรสมากกว่าหนึ่งครั้ง ระยะเวลาสมรสสามารถนำมารวมกันตามกฎ AHV ได้

ผู้ชายและคู่จดทะเบียน

กติกาเดิมต่างจากผู้หญิง และขณะนี้มีบทเฉพาะกาลจากคำพิพากษาศาลสิทธิมนุษยชนยุโรป ผู้ขอไม่ควรใช้เงื่อนไขของผู้หญิงมาตัดสินเอง ให้ Ausgleichskasse ตรวจสถานะจริงเป็นรายกรณี

ยื่นอย่างไร?

1. หา Ausgleichskasse แห่งสุดท้ายที่ผู้เสียชีวิตจ่าย AHV
2. ยื่นแบบฟอร์ม 318.371 – Anmeldung für eine Hinterlassenenrente
3. แนบเอกสารสถานะครอบครัว ลูก หมายเลข AHV และบัญชีรับเงิน
4. ถ้าอาศัยอยู่นอกสวิตเซอร์แลนด์ ให้ติดต่อ Schweizerische Ausgleichskasse หรือ SAK

3กองที่ 2 · Pensionskasse หรือ 2. Säule

Pensionskasse ใช้กฎคนละชุดกับ AHV การได้ AHV ไม่ได้แปลว่าจะได้ Pensionskasse และการไม่ได้ AHV ก็ไม่ได้แปลว่าไม่มีสิทธิจาก Pensionskasse

ตามสิทธิขั้นต่ำของ BVG คู่สมรสที่ยังมีชีวิตอาจได้รับบำนาญเมื่อมีหน้าที่เลี้ยงดูบุตร หรือมีอายุอย่างน้อย 45 ปีและสมรสอย่างน้อย 5 ปี หากไม่เข้าเงื่อนไขบำนาญ อาจได้รับเงินชดเชยครั้งเดียวเท่ากับบำนาญสามปี ข้อบังคับของกองทุนสามารถให้มากกว่าขั้นต่ำนี้ได้

เอกสารที่ต้องขอ

ขอ Vorsorgereglement และดูหัวข้อ Leistungen im Todesfall, Ehegattenrente, Lebenspartnerrente, Waisenrente และ Todesfallkapital อย่าดูเพียงยอด Altersguthaben แล้วสรุปว่ายอดนั้นจะถูกจ่ายทั้งหมดเป็นเงินก้อน

4กองที่ 3 · เงินใน Freizügigkeit

ถ้าผู้เสียชีวิตเคยออกจากงาน เงิน 2. Säule อาจถูกย้ายไป Freizügigkeitskonto, Freizügigkeitspolice หรือ Stiftung Auffangeinrichtung BVG และอาจมีมากกว่าหนึ่งแห่ง

ถ้าไม่รู้ว่าเงินอยู่ที่ไหน ทายาทหรือผู้มีสิทธิสามารถสอบถาม Zentralstelle 2. Säule เพื่อให้ช่วยจับคู่กับสถาบันที่อาจถือเงินอยู่ การค้นหานี้ไม่ใช่การยื่นรับเงิน หลังพบสถาบันแล้วต้องยื่นต่อสถาบันนั้นอีกครั้ง

5กองที่ 4 · ประกันอุบัติเหตุ

กองนี้มีเมื่อผู้เสียชีวิตเสียชีวิตจากอุบัติเหตุหรือโรคจากการทำงาน และมีความคุ้มครองตาม UVG ไม่ใช่สิทธิที่เกิดขึ้นทุกครั้งที่ลูกจ้างเสียชีวิต

เริ่มจากแจ้งนายจ้าง ขอชื่อ Suva หรือบริษัทประกัน UVG และหมายเลขเคส จากนั้นขอรายการเอกสารและคำตัดสินเป็นลายลักษณ์อักษร

6กองที่ 5 · Säule 3a และประกันชีวิต

ผู้เสียชีวิตอาจมี Säule 3a หลายบัญชี ทั้งแบบธนาคารและแบบประกัน รวมถึงประกันชีวิต ประกันความเสี่ยงกรณีเสียชีวิต หรือประกันที่ผูกกับสินเชื่อบ้าน

เงินส่วนนี้จ่ายตามลำดับผู้รับผลประโยชน์ในกฎหมายและสัญญา ไม่ได้จ่ายตามเงื่อนไข AHV และไม่ได้แปลว่าคนที่มีชื่อในพินัยกรรมจะได้รับทุกสัญญา

ค้นจากที่ไหน?

• รายการเดินบัญชีและรายการหักเบี้ยประกัน
• รายการทรัพย์สินในใบภาษี
• ใบรับรอง Säule 3a สิ้นปี
• กรมธรรม์และเอกสารสินเชื่อบ้าน
• อีเมลหรือจดหมายจากธนาคาร มูลนิธิ และบริษัทประกัน

7กองที่ 6 · มรดกและเงินจากนายจ้าง

บัญชีธนาคาร บ้าน หุ้น รถ และทรัพย์สินส่วนตัวเข้าสู่กองมรดก แต่กองมรดกไม่ได้มีเฉพาะทรัพย์สิน หนี้ของผู้เสียชีวิตก็อยู่ในกระบวนการเดียวกัน

ควรถามนายจ้างเรื่องเงินเดือนค้าง ค่าพักร้อน โบนัส ค่าคอมมิชชัน และเงินช่วยเหลือกรณีเสียชีวิตตามสัญญาจ้างด้วย

8ถ้าหย่ากันแล้ว ยังมีสิทธิหรือไม่?

คำตอบคือ อาจมี แต่ต้องตรวจแยกทีละระบบ การเคยสมรสไม่ได้ทำให้มีสิทธิทุกกอง และการหย่าก็ไม่ได้ตัดทุกสิทธิพร้อมกัน

AHV

อดีตภรรยาอาจมีสิทธิเมื่อเข้าเงื่อนไขเรื่องลูก ระยะสมรส อายุในวันที่หย่า และอายุของลูกคนเล็ก หากไม่เข้าเงื่อนไขหลัก อาจมีสิทธิจนลูกคนเล็กอายุครบ 18 ปี

Pensionskasse

สิทธิขั้นต่ำของอดีตคู่สมรสมีเงื่อนไขเฉพาะ เช่น สมรสอย่างน้อย 10 ปี และมีสิทธิค่าเลี้ยงดูหรือการชดเชยที่เข้าเงื่อนไขตามคำพิพากษาหย่า จำนวนเงินไม่เกินสิทธิค่าเลี้ยงดูที่กำหนดไว้ ต้องอ่านคำพิพากษาและ Reglement จริง ไม่ใช้เพียงคำว่า “เคยได้ค่าเลี้ยงดู”

UVG

อดีตคู่สมรสอาจมีสิทธิ แต่บำนาญอาจจำกัดไม่เกินค่าเลี้ยงดูที่ผู้เสียชีวิตมีหน้าที่จ่าย

มรดก

เมื่อการหย่ามีผลสมบูรณ์ อดีตคู่สมรสไม่ใช่ทายาทโดยกฎหมายเพียงเพราะเคยแต่งงานกัน ต้องตรวจพินัยกรรม สัญญา และผู้รับผลประโยชน์แยกต่างหาก

9ลำดับดำเนินการหลังเสียชีวิต

1. ขอใบมรณบัตร
   ขอหลายฉบับและเก็บไฟล์สแกนที่อ่านชัด
2. แจ้งนายจ้าง
   ขอชื่อ Pensionskasse บริษัทประกัน UVG และรายการเงินค้างจ่าย
3. ยื่น AHV
   ใช้แบบฟอร์ม 318.371 กับ Ausgleichskasse ที่รับผิดชอบ
4. ยื่น Pensionskasse และ UVG
   เป็นคำขอคนละชุดกับ AHV
5. ค้น Freizügigkeit
   อย่าหยุดเพียงเพราะพบกองทุนล่าสุดแล้ว
6. ตรวจ 3a และประกัน
   ค้นจากภาษี บัญชีธนาคาร และเอกสารสินเชื่อ
7. ตรวจมรดกและหนี้
   ตัดสินใจเรื่องรับหรือปฏิเสธมรดกภายในกำหนด
8. อ่านคำตัดสินทุกฉบับ
   จดวันหมดเขตคัดค้านและเก็บสำเนาไว้

ติ๊กเมื่อทำเสร็จ ข้อมูลจะเก็บไว้ในเบราว์เซอร์ของอุปกรณ์นี้เท่านั้น

ความเข้าใจผิดที่พบบ่อย

ก่อนจ้างผู้รับดำเนินการ ต้องถามอะไร?

ความเห็นของฉัน
อย่าตัดสินจากคำว่า “ครบ จบในที่เดียว” หรือจากราคาเพียงอย่างเดียว สิ่งที่ต้องซื้อคือขอบเขตงานที่เขียนชัด ไม่ใช่คำโฆษณาที่พิสูจน์ไม่ได้

ถ้าทำได้เรื่องเดียว

คำศัพท์ในบทนี้

ดูคำศัพท์ 4 ภาษาทั้งหมดได้ที่หน้า Dictionary